Wiki Shqip 2023: Faqja kryesore
SQWiki Tiếng ViệtWiki English

Augusti (Latin: [Imperator Gaius Julius Caesar Augustus] Error: {{Lang}}: text has italic markup (help); 23 shtator 63 p.e.s – 19 gusht 14]) konsiderohet si perandori i parë i Perandorisë Romake, të cilën ai e drejtoi i vetëm nga 27 p.e.sonë deri në vdekjen e tij në 14.

Gaius Julius Caesar Augustus
IMPERATOR·CAESAR·DIVI·FILIVS·AVGVSTVS
Statue-Augustus white background.jpg
Perandor i Perandorisë Romake
Mbretërimi:16 janar 27 p.e.s – 19 gusht 14 e.r
Pasues:Tiberius

Bashkëshorte:1) Clodia Pulchra (42–40 p.e.s; divorcuar)

2) Scribonia (40-38 p.e.s; divorcuar)
3) Livia Drusilla (37 p.e.s - 14 e.r; deri në vdekjen e tij)

Fëmijë të ligjshëm:Julia;

Gaius Caesar (i adoptuar);
Lucius Caesar (i adoptuar);
Agrippa Postumus (i adoptuar);
Tiberius (i adoptuar)

Dinastia:Julio-Klaudian
Babai:Biologjik: Gaius Octaviuss

Birësues: Julius Caesar (në 44 p.e.s)

Nëna:Atia Balba Caesonia
Ditëlindja:23 shtator 63 p.e.s
Vendlindja:Romë, Itali Republika Romake
Ditëvdekja:19 gusht 14 (75 vjet)
VendvdekjaNola, Itali, Perandoria Romake
VarrimiMauzoleumi i Augustit, Romë


Augustus lindi Gaius Octavius në një degë të vjetër dhe të pasur kuajsh të gens plebej Octavia. Xhaxhai i tij nga nëna Jul Çezari u vra në 44 p.e.s dhe Octavius u emërua në testamentin e Çezarit si djali i tij i birësuar dhe trashëgimtar. Më pas, Octavius mori emrin Gaius Julius Caesar dhe u quajt Oktavian (latinisht: Octavianus).

Augusti vdiq në vitin 14 në moshën 75 vjeçare. Ai ndoshta vdiq nga shkaqe natyrore, edhe pse ka pasur zëra të pakonfirmuara që Livia mund ta ketë helmuar. Ai u pasua si perandor nga djali i tij i adoptuar (gjithashtu pasardhës dhe dhëndëri i tij) Tiberius.

Emri

Augusti (/ ɔːɡʌstəs /; Latin klasik: [awɡʊstʊs]) ishte i njohur me shumë emra gjatë gjithë jetës së tij:

  • Në lindje ai quaj Gaius Octavius sipas babait të tij biologjik. Historianët zakonisht i referohen thjeshtë si Oktavius (ose Oktavian) nga lindja në 63 p.e.s deri në adoptimin e tij nga Jul Cezari në 44 p.e.s (pas vdekjes së Jul Çezarit).
  • Pas adoptimit, ai mori emrin e Çezarit dhe u quajt Gaius Julius Caesar Octavianus në përputhje me standardet e emërtimit të adoptimit romak. Por ai e hoqi shpjetë emërin "Octavianus" nga emri i tij zyrtar dhe bashkëkohësit zakonisht i referoheshin si "Caesar", megjithatë gjatë kësaj periudhe historianët përsëri i referohen atij si Oktavian edhe midis viteve 44 p.e.sonë dhe 27 p.e.sonë.
  • Në 42 p.e.s Oktaviani filloi ndërtimin e Tempullit të Divus Iulius ose Tempullin e Yllit Kometë dhe përveç kësaj duke shtuar titullin [[Divi filius|divi filius] ("bir i hyjnisë") në emrin e tij në përpjekje për të forcuar lidhjet e tij politike me ish-ushtarët e Çezarit, pas hyjnizimit të Çezarit.[1]
  • Në 38 p.e.s Oktaviani zëvendësoi emrin (praenomen-paraemërin) e tij "Gaius" dhe (nomen-emërin) "Julius" me Imperator, titull, me të cilin trupat ushtarake përshëndesnin udhëheqësin e tyre pas sukseseve ushtarake, duke u quajtur zyrtarisht si Imperator Cezari Divi Filius.
  • Në vitin 27 p.e.s pas disfatës së Mark Antonit dhe Kleopatrës, Senati romak votoi një titull të ri për të, duke e njojtur edhe zyrtarisht tani më si Imperator Cezar Divi Filius Augustus. Janë ngjarjet e vitit 27 p.e.s nga të cilat ai mori emrin e tij të mirënjohur Augustus, të cilin historianët e përdorin duke iu referuar atij që nga viti 27 p.e.s deri në vdekjen e tij në vitin 14.

Jeta e hershme

Ndërsa familja e tij atërore ishte nga qyteti volscian i Velletri, Augustus lindi në qytetin e Romës më 23 shtator 63 p.e.s. Ai lindi në Ox Head, një pronë e vogël në Kodrën Palatine, shumë afër Forumit Romak. Atij iu dha emri Gaius Octavius Thurinus, njohësit e tij që përkujtojnë ndoshta fitoren e babait të tij në Thurii mbi një bandë rebele skllevërish që ndodhën disa vjet pas lindjes së tij.[2][3]

Për shkak të natyrës së mbushur me njerëz të Romës në atë kohë, Octavius u dërgua në fshatin e babait të tij në Velletri për t'u rritur. Octavius përmend familjen kalorëse të babait të tij vetëm shkurtimisht në kujtimet e tij. Stërgjyshi i tij atëëror Gaius Octavius ishte një tribun ushtarakSiçili gjatë Luftës së Dytë Punike. Gjyshi i tij kishte shërbyer në disa zyra politike lokale. Babai i tij, i quajtur gjithashtu Gaius Octavius, kishte qenë guvernator i Maqedonisë. Nëna e tij, Atia, ishte mbesa e Jul Çezarit.[4]

Në vitin 59 p.e.s, babai i Augustit vdiq kur ai ishte katër vjet. Nëna e tij u martua me ish-guvernatorin e Sirisë Lucius Marcius Philippus. për shkak se Philippus nuk ishte i interesuar pas Augustit të vogël, gjyshja e tij Julia, motra e Jul Çezarit, e morri përsipër të kujdesej për të. Julia vdiq në vitin 52 ose 51 p.e.s, dhe Octavius mbajti fjalim për gjyshen e tij.[5][6] Nga kjo pikë, nëna dhe njerku i tij morën një rol më aktiv në rritjen e tij.

Referimet

#Wikipedia® is a registered trademark of the Wikimedia Foundation, Inc. Wiki (Study in China) is an independent company and has no affiliation with Wikimedia Foundation.
This article uses material from the Wikipedia article Augusti, which is released under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 license ("CC BY-SA 3.0"); additional terms may apply. (view authors). Përmbajtja është në disponim nëpërmjet licencës CC BY-SA 3.0 nëse nuk shënohet ndryshe. Images, videos and audio are available under their respective licenses.