Wiki Shqip 2023: Faqja kryesore
SQWiki Tiếng ViệtWiki English

Jugosllavia

From Wikipedia, the free encyclopedia

Jugosllavia (serbokroatisht, sllovenisht: Jugoslavija, maqedonisht: Југославија) është emërtimi për tre shtete në Evropën juglindore, që kanë ekzistuar nga viti 1918 deri në vitin 2003, që u krijuan si prirje e popujve jugosllavë (serbëve, kroatëve, sllovenëve, boshnjakëve, sllavomaqedonëve dhe Shqipetar, kombësive tjera.

Harta e tre shteteve që kanë mbajtur emrin Jugosllavi, mes viteve 1918 dhe 2003.
Shpërbërja e Jugosllavisë

Historia

U krijua më 1918 si Mbretëria e Serbëve, Kroatëve dhe Sllovenëve, më 1929 u emërua Mbretëria e Jugosllavisë. Gjatë Luftës së Dytë Botërore u pushtua nga fuqitë e Boshtit. Më 1943 partizanët shpallën Jugosllavinë Federative Demokratike, për tu riemëruar më 1945 si Republika Popullore Federative e Jugosllavisë, e pastaj më 1963 si Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë. Pas shpërbërjes, më 1992, Serbia dhe Mali i Zi themeluan Republikën Federative të Jugosllavisë, që në vitin 2003 do të emërohet Bashkimi Shtetëror i Serbisë dhe Malit të Zi, që simolizon fundin e Jugosllavise.

Shpërbërja

Me vdekjen e Titos(4 maj 1980) dhe me demonstratat e mars-prillit të vitit 1981 në Kosovë u shfaqen shenjat e para të fillimit të shthurjes së federatës jugosllave. Serbia me ndihmën e organeve federale shtypi me zjarr e hekur çdo dëshirë të shqiptarëve dhe të Kosovës për pavarësi.Republikat e tjera të Jugosllavisë në fillim nuk e kuptuan qëllimin e Serbisë për krijimin e një shteti unitar, ku do të sundonin serbët në emër të Jugosllavisë.Në një situatë ku gjithnjë e më shumë acaroheshin raportet mes republikës së Serbisë,në njërën anë, dhe të republikave jugosllave, në anën tjetër , këto të fundit vendosën të shkëputen nga Federata dhe të shpallin pavarsinë e tyre.Më 1990, Kosova, edhe pse e okupuar, shpalli Deklaratën e Pavarsisë.Më 1991, u shkëputën Sllovenia dhe Kroacia,ndërsa,më 1992,Maqedonia dhe Bosnja e Hercegovina.Më 1992,Serbia dhe Mali i Zi shpallën krijimin e Republikës Federale të Jugosllavisë.Kështu, midis Serbisë dhe republikave të tjera shpërtheu lufta.Luftime veçanërisht të dhunshme u zhvilluan në Kroaci,në Bosnjë e Hercegovinë dhe në Kosovë.Kështu,u shpërbë Federata jugosllave.[1]

Shtetet e sotme që ishin pjesë e RSFJ:

EmriKryeqytetiFlamuriStemaData e shpalljes së pavarsisë
Bosnja dhe HercegovinaSarajeva  1 mars 1992
KroaciaZagrebi  25 qershor 1991
KosovaPrishtina  17 shkurt 2008
MaqedoniaShkupi  8 shtator 1991
Mali i ZiPodgorica  21 maj 2006
SerbiaBeogradi  22 maj 2006
SlloveniaLubjana  25 qershor 1991

Shiko dhe

Referime

  1. ^ Rexhepi, Fehmi. Historia 9 (bot. 1). Prishtinë: Libri Shkollor. ISBN 978-9951-07-850-4. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)

Përmbajtja është në disponim nëpërmjet licencës CC BY-SA 3.0 nëse nuk shënohet ndryshe. Images, videos and audio are available under their respective licenses.
This article uses material from the Wikipedia article Jugosllavia, which is released under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 license ("CC BY-SA 3.0"); additional terms may apply. (view authors).