Clyde Tombaugh: Astronom amerykański

Clyde William Tombaugh (, ur.

4 lutego 1906 w Streator, Illinois, zm. 17 stycznia 1997 w Las Cruces, Nowy Meksyk) – amerykański astronom, odkrywca w 1930 roku planety karłowatej Pluton, przez długi czas uważanej za dziewiątą planetę Układu Słonecznego.

Clyde Tombaugh: Życiorys, Nagrody i upamiętnienie, Przypisy
Clyde Tombaugh (około 1930)
Odkryte planetoidy: 15
(2839) Annette 5 października 1929
(2941) Alden 24 grudnia 1930
(3310) Patsy 9 października 1931
(3583) Burdett 5 października 1929
(3754) Kathleen 16 marca 1931
(3775) Ellenbeth 6 października 1931
(3824) Brendalee 5 października 1929
(4510) Shawna 13 grudnia 1930
(4755) Nicky 6 października 1931
(5701) Baltuck 3 listopada 1929
(6618) Jimsimons 16 września 1936
(7101) Haritina 17 października 1930
(7150) McKellar 11 października 1929
(8778) 1931 TD3 10 października 1931
(134340) Pluton 18 lutego 1930
Clyde Tombaugh: Życiorys, Nagrody i upamiętnienie, Przypisy
Pluton

Życiorys

Początkowo miłośnik astronomii i obserwator planet Marsa i Jowisza. Pracował w Lowell Observatory jako technik-fotograf nieba w 1929 roku. W kwietniu 1929 roku zaczął zbierać i porównywać zdjęcia przy użyciu aparatu do porównywania fotografii zwanego komparatorem błyskowym (Blink-Comparator). W odróżnieniu od Gallego, który znalazł Neptuna od razu, Tombaugh odbył prawdziwy maraton. Wreszcie w styczniu 1930 roku poinformował dyrektora obserwatorium V.M. Sliphera, że odkrył od dawna poszukiwaną planetę. Przez następne trzynaście lat zajmował się poszukiwaniem prawdziwej planety X. W końcu doszedł do wniosku, że planeta X nie istnieje. Dopiero w 1932 r., po odkryciu Plutona, podjął studia na Uniwersytecie Kansas, które ukończył w 1936 r.

W latach 1943–1945 wykładał nawigację w college’u arizońskim we Flagstaff (obecnie Northern Arizona University), a po wojnie do 1946 astronomię na Uniwersytecie Kalifornijskim w Los Angeles.

Od 1946 r. pracował w Aberdeenskim Laboratorium Balistycznym w Las Cruces (Nowy Meksyk), a od 1955 aż do przejścia na emeryturę w 1973 – na New Mexico State University w tym samym mieście.

18 lutego 1930 r., mierząc klisze z 23 i 29 stycznia 1930 r., znalazł obiekt zmieniający swoje położenie, w odległości 6 stopni od przepowiedzianej przez Lowella pozycji. Początkowo nie wierzył w poprawność przewidywań Percivala Lowella, ale 13 marca 1930 r., w 75. rocznicę urodzin Lowella, ogłoszono odkrycie planety, którą nazwano Pluton. Zdecydowano się na nią, aby kontynuować tradycję nazywania planet imionami bogów rzymskich. W tym przypadku boga świata podziemia. Poza tym dwie pierwsze litery nazwy, stanowiące część astronomicznego symbolu planety, posłużyły jako stosowne uwiecznienie wkładu Percivala Lowella.

Clyde Tombaugh odkrył poza tym kometę 274P/Tombaugh-Tenagra, 5 gromad otwartych (np. Tombaugh 4), gromadę kulistą, supergromadę galaktyk oraz 14 innych planetoid (w sumie obserwował ich 775).

Pod koniec swojej aktywności zawodowej (1973) zorganizował ośrodek astronomiczny na Uniwersytecie Stanu Nowy Meksyk. Program Tombaugh Scholars, który ustanowił, kontynuuje jego prace szkoląc kolejne pokolenia astronomów.
Po przejściu na emeryturę pozostał aktywny w środowisku astronomów. Choć formalnie nie uczestniczył już w obserwacjach teleskopowych, chętnie odpowiadał na pytania związane z odkryciem Plutona. Szczególnie z dużą przyjemnością zaspokajał ciekawość dzieci dotyczącą odkrycia planety.

Nagrody i upamiętnienie

W 1931 r. otrzymał Medal Jackson-Gwilt.

Jego prochy zostały umieszczone na pokładzie sondy New Horizons.

Na cześć uczonego jedna z planetoid otrzymała nazwę (1604) Tombaugh. Jego imieniem nazwano też krater na Marsie i strukturę Tombaugh Regio na Plutonie.

Przypisy

Linki zewnętrzne

Tags:

Clyde Tombaugh ŻyciorysClyde Tombaugh Nagrody i upamiętnienieClyde Tombaugh PrzypisyClyde Tombaugh Linki zewnętrzneClyde Tombaugh(134340) Pluton17 stycznia190619974 lutegoAkcent wyrazowyIllinoisLas CrucesNowy MeksykPlaneta karłowataSamogłoska otwarta przednia niezaokrąglonaSamogłoska otwarta tylna zaokrąglonaSamogłoska prawie przymknięta tylna scentralizowana zaokrąglonaSpółgłoska nosowa dwuwargowa dźwięcznaSpółgłoska zwarta dwuwargowa dźwięcznaSpółgłoska zwarta dziąsłowa bezdźwięcznaStreatorUkład Słoneczny

🔥 Trending searches on Wiki Polski:

Wojna polsko-bolszewickaRobert MakłowiczMateusz MatyszkowiczMagda GesslerHeath LedgerSłońceDzień MatkiKatastrofa polskiego Tu-154 w SmoleńskuChallenger 2Paulo SousaKazimierz III WielkiTwierdzenie PitagorasaPetersburgPlatforma ObywatelskaAdolf HitlerGrigorij RasputinKarol IIIBor PavlovčičKorea PołudniowaWikingowieWrestleMania 39Piłka nożnaAlbert EinsteinMauritiusKrzysztof WakulińskiDorota ChoteckaReferendum w Polsce w 1946 rokuElżbieta I TudorCristiano RonaldoMagik (raper)Państwa posiadające broń jądrowąDaniaKomunizmJacek BorcuchMetallicaWielki głód na UkrainiePrzemysław Frankowski (piłkarz)Czarna śmierćMonakoII RzeczpospolitaJózef TuskPromieniowanie elektromagnetyczneRobert LewandowskiRomantyzmRenesansSukcesja (serial telewizyjny)Grzegorz BraunSzkocjaAustriaRüstem PaszaKuba WojewódzkiBolesław BierutMistrzostwa Europy w Piłce Nożnej 2012Ludwig van BeethovenStefan WyszyńskiPowstanie stycznioweWielki CzwartekMcDonnell Douglas AV-8B Harrier IIHawajeMeksykNicola ZalewskiLiga Narodów UEFA (2022/2023)Nowy JorkZbigniew ZiobroMistrzostwa Świata w Piłce Nożnej 2026KrucjataWielki PiątekPałac Kultury i NaukiBolesław I ChrobryMeta PlatformsArgentynaDJ RemoDidiusz JulianusMałgorzata Rożniatowska🡆 More