Antypapież: Osoba ogłoszona papieżem niezgodnie z prawem kościelnym

Antypapież – osoba powołana na tron papieski nieprawnie, za pontyfikatu legalnego papieża lub w czasie, gdy urząd papieski był nieobsadzony.

Antypapieże wybierani byli najczęściej wskutek sporów teologicznych (np. Hipolita powołano w czasie sporów wokół sabelianizmu) lub politycznych (np. Paschalis obsadził tron papieski dzięki przekupieniu niezwykle wpływowego wówczas arcybiskupa Rawenny). Gdy zaczęło kształtować się Państwo Kościelne i rosło jego znaczenie polityczne, coraz częściej spory wokół powołania papieża były odbiciem walki o wpływy różnych stronnictw czy rodów. Pomimo wprowadzenia w 1059 roku zasady powoływania papieży przez kolegium kardynalskie, sytuacja nie uległa zmianie.

W czasie wielkiej schizmy zachodniej, obok biskupów Rzymu urzędowali również antypapieże obediencji awiniońskiej oraz pizańskiej.

Przez sedewakantystów ostatni papieże są uznawani za antypapieży. Według większości z nich ostatnim prawowitym papieżem był Pius XII (zm. 1958) bądź Jan XXIII (zm. 1963), ale istnieją również nurty sedewakantyzmu uznające za ostatniego papieża Piusa XI (zm. 1939), a nawet Piusa IX (zm. 1878).

Sam fakt ogłoszenia się przez kogoś papieżem to za mało, by uznać daną osobę za antypapieża. Na przykład były zakonnik katolicki Francuz Michel Auguste Marie Collin(inne języki) (zm. 1974) przybrał imię Klemensa XV i głosił, że w 1950 roku Chrystus powołał go na papieża. Hiszpan Clemente Domínguez y Gómez (1946–2005) uznał się w 1978 roku za papieża Grzegorza XVII, traktując papieża w Rzymie jako antypapieża. Od 1998 w Stanach Zjednoczonych działał pod imieniem Piusa XIII były zakonnik i dawny zwolennik abp. Marcela Lefebvre Lucian Pulvermacher. Status tych osób, w przeciwieństwie do dawnych antypapieży, którzy mieli poparcie choćby części kolegium kardynalskiego, nie wystarcza, aby uznać je za antypapieży. Z tego względu w ich wypadku umieszczane przy imieniu słowo „antypapież” powinno być brane w cudzysłów.

Istnieją spory co do liczby antypapieży w historii. Wymienia się od 36 do 43 antypapieży. W roku 1942 kardynał Giovanni Mercati, Archiwista Świętego Kościoła Rzymskiego, stworzył listę antypapieży, która od tamtej pory została oficjalnie uznana przez Kościół katolicki. Zamieszczona lista jest zgodna z listą Mercatiego. Różnice w liczbie antypapieży wynikają z podejścia historyków, a nawet teologów Kościoła katolickiego (np. watykańskie Annuario Pontificio aż do XX wieku wymieniało jako legalnych papieży obediencji pizańskiej).

Lista Mercatiego

Herb Antypapież Wizerunek Imię łacińskie Świeckie imię i nazwisko Miejsce urodzenia Pontyfikat Wiek
Hipolit Antypapież: Lista Mercatiego[4], Współcześni „antypapieże”[5], Zobacz też  Hippolytus Azja Mniejsza, Cesarstwo Rzymskie (Turcja) 217235
III
Nowacjan Novatianus marzec 251258
Feliks II Antypapież: Lista Mercatiego[4], Współcześni „antypapieże”[5], Zobacz też  Felix
Secundus
35522 listopada 365
IV
Ursyn Ursinus wrzesień 366 – listopad 367
Eulaliusz Eulalius 27 lub 29 grudnia 4183 kwietnia 419
V
Wawrzyniec Laurentius 1) 22 listopada 498 – luty 499
2) 501505
Dioskur 22 września 53014 października 530
VI
Teodor Theodorus 687
VII
Paschalis Paschalis 687
Konstantyn II Constantinus
Secundus
5 lipca 7676 sierpnia 768
VIII
Filip Philippus 31 lipca 768
Jan VIII Ioannes
Octavus
styczeń 844
IX
Anastazy III Anastasius
Tertius
sierpień 855 – wrzesień 855
Krzysztof Antypapież: Lista Mercatiego[4], Współcześni „antypapieże”[5], Zobacz też  Christophorus Rzym, Państwo Kościelne (Włochy) lipiec lub wrzesień 903 – styczeń 904
X
Bonifacy VII
Ponownie
Bonifacius
Septimus
Franco Włochy sierpień 984 – lipiec 985
Jan XVI Antypapież: Lista Mercatiego[4], Współcześni „antypapieże”[5], Zobacz też  Ioannes
Sextus Decimus
Jan Philagathus (Filogatos) Rossano, Hrabstwo Kalabrii (Włochy) kwiecień 997 – luty 998
Grzegorz VI Gregorius
Sextus
1012
XI
Benedykt X Benedictus
Decimus
Giovanni Mincius Rzym, Państwo Kościelne (Włochy) 5 kwietnia 105824 stycznia 1059
Honoriusz II Honorius
Secundus
Piotr Cadalus Rzym, Państwo Kościelne (Włochy) 28 października 10611064/1072
Klemens III Antypapież: Lista Mercatiego[4], Współcześni „antypapieże”[5], Zobacz też  Clemens
Tertius
Wibert z Rawenny Parma, Święte Cesarstwo Rzymskie (Włochy) 1) 26 czerwca 1080
2) 24 maja 10848 września 1100
Teodoryk Theodoricus wrzesień 1100 – styczeń 1101
XII
Albert Albertus Włochy luty – marzec 1102
Sylwester IV Silvester
Quartus
Maginulf Niemcy lub Włochy 18 listopada 110512 kwietnia 1111
Grzegorz VIII Antypapież: Lista Mercatiego[4], Współcześni „antypapieże”[5], Zobacz też  Gregorius
Octavus
Maurice Limousin, Królestwo Francji (Francja) 8 marca 1118 – kwiecień 1121
Celestyn II Coelestinus
Secundus
Teobaldo Bocapeccus Rzym, Państwo Kościelne (Włochy) 16 grudnia 1124
Anaklet II Anacletus
Secundus
Pietro Pierleoni OSB Rzym, Państwo Kościelne (Włochy) 14 lutego 113025 stycznia 1138
Wiktor IV Victor
Quatrus
Gregorio de Ceccano Ceccano, Państwo Kościelne (Włochy) marzec 113829 maja 1138
Wiktor IV Victor
Quatrus
Ottaviano de Monticello Rzym, Państwo Kościelne (Włochy) 7 września 115920 kwietnia 1164
Paschalis III Antypapież: Lista Mercatiego[4], Współcześni „antypapieże”[5], Zobacz też  Paschalis
Tertius
Guido di Crema Crema, Święte Cesarstwo Rzymskie (Włochy) 22 kwietnia 116420 września 1168
Kalikst III Callistus
Tertius
Giovanni de Struma OSB Toskania, Święte Cesarstwo Rzymskie (Włochy) wrzesień 116829 sierpnia 1178
Innocenty III Innocentius
Tertius
Lando de Sittino Lacjum, Państwo Kościelne (Włochy) 29 września 1179 – styczeń 1180
Mikołaj V Antypapież: Lista Mercatiego[4], Współcześni „antypapieże”[5], Zobacz też  Nicolaus
Quintus
Pietro Rainalducci OFM Borgorose, Włochy 12 maja 132825 sierpnia 1330
XIV
Antypapież: Lista Mercatiego[4], Współcześni „antypapieże”[5], Zobacz też  Klemens VII Antypapież: Lista Mercatiego[4], Współcześni „antypapieże”[5], Zobacz też  Clemens
Septimus
Robert z Genewy Genewa, Święte Cesarstwo Rzymskie (Szwajcaria) 20 września 137816 września 1394
Antypapież: Lista Mercatiego[4], Współcześni „antypapieże”[5], Zobacz też  Benedykt XIII Antypapież: Lista Mercatiego[4], Współcześni „antypapieże”[5], Zobacz też  Benedictus
Tertius Decimus
Pedro de Luna Illueca, Hiszpania 28 września 139426 lipca 1417
Antypapież: Lista Mercatiego[4], Współcześni „antypapieże”[5], Zobacz też  Aleksander V Antypapież: Lista Mercatiego[4], Współcześni „antypapieże”[5], Zobacz też  Alexander
Quintus
Pietro Philarghi
OFM
Kreta, Republika Wenecka (Grecja) 26 czerwca 14093 maja 1410
XV
Antypapież: Lista Mercatiego[4], Współcześni „antypapieże”[5], Zobacz też  Jan XXIII Antypapież: Lista Mercatiego[4], Współcześni „antypapieże”[5], Zobacz też  Ioannes
Vicesimus Tertius
Baldassare Cossa Neapol, Królestwo Neapolu (Włochy) 17 maja 141029 maja 1415
Antypapież: Lista Mercatiego[4], Współcześni „antypapieże”[5], Zobacz też  Feliks V Antypapież: Lista Mercatiego[4], Współcześni „antypapieże”[5], Zobacz też  Felix
Quintus
Amadeusz VIII Chambéry, Księstwo Sabaudii (Francja) 5 listopada 14397 kwietnia 1449

Współcześni „antypapieże”

„Antypapież” Prawdziwe imię i nazwisko „Pontyfikat” Państwo
Klemens XV(inne języki) Michel Auguste Marie Collin(inne języki) 1963 - 23 czerwca 1974 Antypapież: Lista Mercatiego[4], Współcześni „antypapieże”[5], Zobacz też  Francja
Grzegorz XVII Gaston Tremblay 24 czerwca 1968 - 31 lipca 2011 Antypapież: Lista Mercatiego[4], Współcześni „antypapieże”[5], Zobacz też  Kanada
Emmanuel I Gino Frediani 12 października 1973 - 28 kwietnia 1984 Antypapież: Lista Mercatiego[4], Współcześni „antypapieże”[5], Zobacz też  Włochy
Piotr II Chester Olszewski 31 maja 1977 - 1980 Antypapież: Lista Mercatiego[4], Współcześni „antypapieże”[5], Zobacz też  Stany Zjednoczone
Grzegorz XVII Clemente Domínguez y Gómez 15 sierpnia 1978 - 22 marca 2005 Antypapież: Lista Mercatiego[4], Współcześni „antypapieże”[5], Zobacz też  Hiszpania
Hadrian VII Francis Konrad Schuckardt 21 czerwca 1984 - 5 listopada 2006 Antypapież: Lista Mercatiego[4], Współcześni „antypapieże”[5], Zobacz też  Stany Zjednoczone
Piotr II Aimé Baudet od 10 kwietnia 1984 Antypapież: Lista Mercatiego[4], Współcześni „antypapieże”[5], Zobacz też  Belgia
Piotr II Pierre Henri Bubois od 1985 Antypapież: Lista Mercatiego[4], Współcześni „antypapieże”[5], Zobacz też  Belgia
Michał I(inne języki) David Allen Bawden(inne języki) 16 lipca 1990 - 2 sierpnia 2022 Antypapież: Lista Mercatiego[4], Współcześni „antypapieże”[5], Zobacz też  Stany Zjednoczone
Walerian I Valeriano Vestini 15 sierpnia 1990 - wrzesień 1995 Antypapież: Lista Mercatiego[4], Współcześni „antypapieże”[5], Zobacz też  Włochy
Linus II Victor von Pentz 29 czerwca 1994 - lipiec 2007 Antypapież: Lista Mercatiego[4], Współcześni „antypapieże”[5], Zobacz też  Wielka Brytania
Piotr II Maurice Achieri of Le Perreux 1995 - 13 lutego 2016 Antypapież: Lista Mercatiego[4], Współcześni „antypapieże”[5], Zobacz też  Francja
Piotr II Julius Tischler od 1998 Antypapież: Lista Mercatiego[4], Współcześni „antypapieże”[5], Zobacz też  Niemcy
Pius XIII Earl Lucian Pulvermacher 24 października 1998 - 30 listopada 2009 Antypapież: Lista Mercatiego[4], Współcześni „antypapieże”[5], Zobacz też  Stany Zjednoczone
Grzegorz XIX Reinaldus Michael Benjamins od 2001 Antypapież: Lista Mercatiego[4], Współcześni „antypapieże”[5], Zobacz też  Stany Zjednoczone
Piotr II Manuel Alonso Corral 26 marca 2005 - 15 lipca 2011 Antypapież: Lista Mercatiego[4], Współcześni „antypapieże”[5], Zobacz też  Hiszpania
Piotr II(inne języki) William Kamm(inne języki) od kwietnia 2005 Antypapież: Lista Mercatiego[4], Współcześni „antypapieże”[5], Zobacz też  Australia
Jan XX Roberto Carnevale od 2005 Antypapież: Lista Mercatiego[4], Współcześni „antypapieże”[5], Zobacz też  Włochy
Piotr III Joseph Odermatt od 22 kwietnia 2016 Antypapież: Lista Mercatiego[4], Współcześni „antypapieże”[5], Zobacz też  Szwajcaria

Zobacz też

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

  • J. Warmiński, H. Wojtyska, Antypapież, [w:] Encyklopedia Katolicka, t. 1, Lublin 1973, kol. 727-728.

Tags:

Antypapież Lista Mercatiego[4]Antypapież Współcześni „antypapieże”[5]Antypapież Zobacz teżAntypapież UwagiAntypapież PrzypisyAntypapież BibliografiaAntypapieżPapież

🔥 Trending searches on Wiki Polski:

Krzysztof Stanowski (dziennikarz)Zamach w Crocus City Hall w KrasnogorskuMcLarenEwa WiśniewskaKatarzyna (księżna Walii)Zdzisław BeksińskiKaliber 44WłochyNorwegiaMistrzostwa Europy w Piłce Nożnej 2024Heath LedgerTragedia na Przełęczy DiatłowaIslandiaTaylor SwiftLista meczów reprezentacji Polski w piłce nożnej mężczyzn (od 2001)Jerzy VIGodło PolskiWilkowyje (fikcyjna miejscowość)Piotr GłuchowskiEuropaNowy JorkJałowiec pospolityFranz KafkaRajmund MillerRMS TitanicPiotr BłazeuszKatastrofa w Czarnobylskiej Elektrowni JądrowejFranklin Delano RooseveltTwitterWielki postGołąbek olszowyCillian MurphyLuksemburgMagda GesslerCiemna jutrzniaPokolenie AlfaFiat 126Jeffrey DahmerDaniele OrsatoWybory samorządowe w Polsce w 2024 rokuSzczecinŁódźLista państw EuropySex26 marca3M22 CyrkonBolesław I ChrobryMistrzostwa Europy w Piłce Nożnej 2012Czesław MiłoszFormuła 1 Sezon 2024Michał MilowiczMeta PlatformsIzabela LeszczynaShōgun (powieść)Rzeź wołyńskaPasja (film 2004)Józef StalinFokusMapy GoogleBuddyzmArgentynaPrawa człowiekaFrancjaImperium brytyjskieLista prezydentów PolskiRanking FIFAElżbieta Bowes-LyonBielsko-BiałaWojna secesyjnaEdward Gierek24h Le MansWojciech KowalczykDiana (księżna Walii)GdańskKoninWojciech GolaBanderowcyKrólestwo Polskie (kongresowe)🡆 More