Danh pháp hai phần

Danh pháp hai phần: Quy định sinh học về tên loài sinh vật bằng tiếng Latinh

Danh pháp hai phần có thể gọi là danh pháp Latinh hay tên khoa học, tên Latinh là quy định của sinh thái học về tên một loài sinh vật bằng tiếng Latinh, trong đó gồm hai từ: từ đầu tiên là tên chi và từ thứ hai là tên loài.[1][2][3]

Động vật này ở Việt Nam có nhiều tên gọi khác nhau: hổ, cọp, hùm, kễnh, khái, ông ba mươi hoặc chúa sơn lâm. Nhưng nó chỉ có một tên khoa học là Panthera tigris.

Danh pháp hai phần = Tên chi + Tên loài.

Ví dụ:

  • Con chuột nhắt thường gặp trong nhà - theo danh pháp này - có tên là Mus musculus.
  • Loài người hiện đại có tên là Homo sapiens; trong đó Homo là tên chi (nghĩa là "người"), còn sapiens là tên loài (nghĩa là thông minh hoặc tinh khôn). Trong chi "người" (homo) còn có nhiều loài khác đã tuyệt chủng như Homo erectus (người đứng thẳng), Homo habilis (người khéo léo).[1][4][5][6]

Quy định này là thống nhất trong sinh học trên toàn thế giới, nhằm để hệ thống hoá các loài và tránh nhầm lẫn. Như vậy, quy định về cách đặt tên như trên chính là một thệ thống quy tắc đặt tên trong khoa học, gọi là danh pháp, áp dụng trong lĩnh vực phân loại sinh học.

Quy tắc

 
Carl von Linné (1707 - 1778).
  • Người sáng lập ra cách đặt tên là Carl Linnaeus. Theo ông phải dùng tiếng Latinh để mô tả loài. Đó là quy tắc đầu tiên.
  • Quy tắc thứ hai: Trong tất cả các văn bản khoa học, tên loài theo danh pháp hai phần bắt buộc phải in nghiêng.
  • Tên loài theo danh pháp này còn có thể thêm "phần thứ ba" là tên người đầu tiên và năm phát hiện ra nó và đặt tên, mô tả. Phần thứ ba này thường đặt trong ngoặc đơn. Quy tắc này chỉ áp dụng trong chuyên ngành:

Danh pháp hai phần = Tên chi + Tên loài + Tên người.

Ví dụ: Brevicoryne brassicae (Linnaeus, 1758), nghĩa là loài rệp cải do Linnaeus phát hiện và đặt tên vào năm 1758.

  • Đôi khi cần viết tắt thì chỉ được viết trong ngữ cảnh mà người khác có thể hiểu được đúng và chỉ được viết tắt tên phần tên chi bằng chữ cái đầu tiên, viết hoa và thêm dấu chấm, vẫn viết nghiêng. Ví dụ tên khoa học viết tắt của loài người là H. sapiens.

Xem thêm

Tham khảo

  1. ^ a b Campbell và cộng sự: "Sinh học" - Nhà xuất bản Giáo dục, 2010.
  2. ^ “Definition of binomial nomenclature”.
  3. ^ "Sinh học 10" - Nhà xuất bản Giáo dục, 2018.
  4. ^ "Sinh học 12 nâng cao" - Nhà xuất bản Giáo dục, 2016.
  5. ^ Ian Tattersall. “Homo sapiens”.
  6. ^ “Medical Definition of Homo sapiens”.

🔥 Top trends keywords Tiếng Việt Wiki:

Tuy HòaSóc TrăngĐài Tiếng nói Việt NamNhà thờ chính tòa Đức Bà Sài GònTrang ChínhCô bé Masha và chú Gấu xiếcĐặc biệt:Tìm kiếmThích Nhật TừViệt NamĐặc biệt:Thay đổi gần đâyThích Trúc Thái MinhTrầm vụn hương phaiLý Nhã KỳĐài Truyền hình Việt NamYouTubeBDSMVụ án thẩm mỹ viện Cát TườngPhạm Minh ChínhCarles PuigdemontThương Lan quyếtHồ Chí MinhCasemiroCách mạng Tháng TámBộ Công an (Việt Nam)Manchester United F.C.Google DịchNguyễn Thúc Thùy TiênHà NộiNguyễn Thị Thanh NhànLGBTCàn LongThành phố Hồ Chí MinhTrung QuốcBảng tuần hoànNguyễn Phú TrọngĐài LoanTôn Đức ThắngFacebookHoa KỳLịch sử Việt NamLionel MessiNữ luật sư kỳ lạ Woo Young WooBộ Quốc phòng (Việt Nam)Danh sách nhân vật trong Thám tử lừng danh ConanTết Trung thuNewJeansDanh sách tiểu bang Hoa Kỳ theo cách viết tắtĐảng Cộng sản Việt NamHoaCleopatra VIITỉnh thành Việt NamHàn QuốcLưu Quang VũThái LanDanh sách phim Thám tử lừng danh ConanUng ChínhCristiano RonaldoGoogleTiếng AnhTô LâmBảo ĐạiBig MouthDanh sách nhân vật trong Tokyo RevengersChiến tranh Việt NamNguyễn QuyếtPhạm Nhật VượngQuan hệ tình dụcHoa hậu Việt NamBlackpinkElon MuskDanh sách bê bối liên quan đến Đài Truyền hình Việt NamJack the RipperNhà ThanhTriệu Lộ TưQuân đội nhân dân Việt NamChủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt NamChiến tranh thế giới thứ haiThích-ca Mâu-niChiến tranh biên giới Việt–Trung 1979🡆 More