Wiki Shqip 2023: Faqja kryesore
SQWiki Tiếng ViệtWiki English
Një pamje e sheshit St Peter

Qyteti i Vatikanit - zyrtarisht, Shteti i Qytetit të Vatikanit apo Qytetshteti i Vatikanit (italishtja: Stato della Città del Vaticano, latinishtja: Status Civitatis Vaticanae) është vend enklave sovran që gjendët në veri-perendim të Romës, Itali. Vatikani është selia e Kishës Katolike të ritit romak dhe atij lindor.

Vatikani zë një hapësirë prej 0,44 km2 dhe ka diku 850 banorë. Kryetar i shtetit është Papa, i cili ushtron fuqinë e ligjvënies, zbatimit të ligjit dhe fuqinë gjyqësore. Gjuhë zyrtare është Italishtja. Jashtë Vatikanit gjendet ndërtesa e qendrës arsimore Universiteti i Papatit ndërsa në brendi Akademia e Papatit për Shkencë, Biblioteka dhe ndër të tjera në brendi përfshihet edhe Kisha e Petritit dhe Kopshti i Papatit me Sheshin e Petritit. Nga UNESCO është deklaruar si trashëgimi kulturore botërore. Po ashtu selia e shenjtë si pasuri të lirë ka disa Kisha dhe hapësira brenda Romës si e drejte e territoreve jashtë shtetit. Po ashtu në bazë të kësaj të drejte ka edhe disa ndërtesa dhe pallatin verorë të Papatit në Kështjellën Gandolfo. Vatikani ka stacionin vetjakë të trenave si dhe shtëpinë e transmetimeve radio-televizive, monedhat dhe postën e vetë. Me marrëveshjen Laterale, Italia nga 1929-ta e njehë pavarësinë e plotë të Vatikanit.

Historia


Politika

Vatikani ka ushtrinë më të vjetrër dhe më të vogël në botë - Gardën Zvicrane. Këtë ushtri e ka themeluar papa Juli i II-tëmë 22 janar 1506., e cila ka qenë e përbërë nga mercenarët zvicran. Garda numron 110 anëtarë, të cilët bëjnë sigurinin e Atit të Shenjtë, ruajnë rezidencën e tij, por shërbejnë edhe në raste solemne si gardë nderi.

Corpo della Gendarmeria dello Stato della Città vepron si polici e Vatikanit shkurtimisht quhet Vigilanza, që është shkurtesë e emërtimit të mëhershëm.

Për mbrojtjen nga jashtë është përgjegjëse Italia.Papa aktual është Françesku II.

Njësit administrative


Gjeografia


Ekonomia


Demografia


Kultura

  • Telekomunikacioni
  • Transporti
  • Ushtria
  • Pushime

Shiko dhe këtu

Lidhje të jashtme

  •   Commons: Vatikani – Album me fotografi dhe/apo video dhe materiale multimediale
  •   Commons: Vatikani – Album me fotografi dhe/apo video dhe material multimediale
    Qeveria
    Harta
    Tjera

12°27′E / 41.900°N 12.450°E / 41.900; 12.450




This article uses material from the Wikipedia article Vatikani, which is released under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 license ("CC BY-SA 3.0"); additional terms may apply. (view authors). Përmbajtja është në disponim nëpërmjet licencës CC BY-SA 3.0 nëse nuk shënohet ndryshe. Images, videos and audio are available under their respective licenses.
#Wikipedia® is a registered trademark of the Wikimedia Foundation, Inc. Wiki (duhoctrungquoc.vn) is an independent company and has no affiliation with Wikimedia Foundation.