43°18′E / 42.00°N 43.30°E / 42.00; 43.30

Gjendeni te artikulli Gjeorgjia. Për shprehjet e ngjashme në shkrim, kuptim apo tingëllim, shikoni këtu.
საქართველო
Sakartvelo
Flag of Georgia.svgEmblema - Gjeorgjia
GjeorgjiaGjeorgjia
Moto Kombëtare: ძალა ერთობაშია
Gjeorgj.: Fuqia është në bashkim
Vendndodhja - Gjeorgjia

Gjeorgjia lat. Georgia shtrihet në perëndim të Regjionit të Kaukazit, midis Kaukazit të Madh, Kaukazit të Vogël dhe Detit të Zi. Në veri kufizohet me Rusinë, në jug me Azerbajxhanin, Armeninë dhe Turqinë. Kufirin verior me Rusinë e përbënë kurora e Kaukazit të Madh me majën më të lartë të Gjorgjisë, Sharom, të lartë 5.068 m.

Në kuadër të Gjeorgjisë gjendet Republika Autonome Abhazia (8600 km 2) Numri saktë i popullsisë është i paqartë[1] . Sipas regjistrimit të popullsisë të kryera në vitin 2003 ajo ka 215.972 banorë, në të cilën jetojnë gruzianët (gjeorgjian) (rreth 46%), abhazët (rreth 15%), armenët (rreth 15%), rusët, grekët, ukrainasët etj. Kryeqyteti quhet Suhumi, me mbi 120 mijë banorë. Republika Autonome Axharia (3000km2) ka 360 mijë banorët, prej të cilëve 83% janë axharë, rusë (rreth 8%), armenë (rreth 4%), pastaj grekë, ukrainas etj. Kryeqytet është Batumi me rreth 140 mijë banorë. Krahina Autonome Osetia Jugore (3900 km2) ka 70 mijë banorë, prej tyre 66% janë osetët, 29% gruzianë, 2% rusë, Kryeqytet është Zhinvali me 43 mijë banorë

Etimologjia

Artikulli kryesor: Emri i Gjeorgjisë

Historia

Gjeorgjia ka qenë shtet i pavarur prej shek. të IV para Krishtit dhe zhvillimin më të hovshëm kulturor dhe ekonomik e arrin në shekullin XII. Në vitin 1555 Gjeorgjia ndahet në dy pjesë në perëndim nën ndikimin e Persisë dhe në lindje nën ndikimin e Turqisë. Në shekullin XIX përjeton pushtimin rus.

Gjeorgjia nën Perandorinë Ruse

Artikulli kryesor: Gjeorgji nën Perandorinë Ruse

Deklarimi i pavarsisë

Artikulli kryesor:Republika Demokratike e Gjeorgjisë

Gjeorgjia në Bashkimin Sovjetik

Artikulli kryesor: Republika Socialiste Sovjetike e Gjeorgjisë

Lufta ruso-gjeorgjiane dhe që nga ajo kohë

Artikulli kryesor: Lufta ruso-gjeorgjiane

Politika


Marrëdhëniet e jashtme

Artikulli kryesor: Marrëdhëniet e jashtme të Gjeorgjisë

Ushtria

Artikulli kryesor:Forcat e armatosura gjeorgjiane

Zbatimi i ligjit

Artikulli kryesor:Zbatimi i ligjit në gjeorgji

Të drejtat e njeriut

Artikulli kryesor: Të drejtat e njeriut në Gjeorgji

Njësitë administrative

Gjeorgjia ndahet në 9 regjione, 2 njësi Republika Autonome (avtonomiuri respublika) dhe një njësi qyteti të veçantë (k'alak'i). Njësitë përbërëse të Gjeorgjisë ndahen në 69 njësi të niveleve më të ulëta të quajtur (raioni).

Republikat Autonome janë Abkhazia and Ajaria.

Momentalisht statuti i Osetis Jugore, një njësi administrative autonome i njohur si regjioni Tskhinvali është duke u biseduar me separatistët r mbështetur nga qeveria ruse (Putini). E vetmja pjesë e këtij regjioni që kontrollohet nga Gjeorgjia është pjesa e quajtur Kodori Gorge.

Ndër qytet kryesore hyjnë : Batumi, Chiatura, Gagra, Gori, Kutaisi, Poti, Rustavi, Sokhumi, Tbilisi, Tkibuli, Tskaltubo, Tskhinvali.

Për nga numri i banorëve dallohen :

Regjionet në Gjeorgji
 
shih tabelën
nrregjioniqendra
1AbkhaziaSukhumi (Sokhumi)
2Samegrelo-Zemo SvanetiZugdidi
3GuriaOzurgeti
4AdjaraBatumi
5Racha-Lechkhumi
and Kvemo Svaneti
Ambrolauri
6ImeretiKutaisi
7Samtskhe-JavakhetiAkhaltsikhe
8Shida KartliGori
9Mtskheta-MtianetiMtskheta
10Kvemo KartliRustavi
11KakhetiTelavi
12TbilisiTbilisi

Gjeografia

Gjeorgjia shtrihet në veriperëndim të regjionit të Kaukazit, midis Kaukazit të Madh, Kaukazit të Vogël dhe Detit të Zi. Ka një territor prej 70.000 km².

Në relievin e sajë zotërojnë malet e Kaukazit që me vargmalet e shumta e të larta të ndara me lugina të thella, me kresha të mprehta të prera nga cirqet, luginat akullnajore, përkujtojnë fizionominë e Alpeve.

Ekonomia

Pasuritë natyrore janë të rëndësishme për ekonominë e Gjeorgjisë. Në radhë të parë përmenden burimet e manganit në Çitaurë. Në sipërfaqen prej 140 km katrorë janë vlerësuar rezervat në 250 milion tonë. Në Tkibuli dhe Tkvarçeli ëhit zbuluar thëngjilli. Rezervat në lokalitetin e parë llogariten në 80 milion tonë, e në të dytin 250 milion tonë. Në sasi të vogël shfrytëzohet edhe nafta (100 000 tonë) dhe gazi natyror (45 milion m³).

Demografia

Gjeorgjia ka qenë shtet i pavarur prej shek. Të IV para Krishtit dhe zhvillimin më të hovshëm kulturor dhe ekonomik e arrin në shekullin XII. Në vitin 1555 Gjeorgjia ndahet në dy pjesë në perëndim nën ndikimin e Persaisë dhe në lindje nën ndikimin e Turqisë. Në shekullin XIX përjeton pushtimin rus.

Kultura

 
Shota Rustaveli
 
Ilia Tšavtšavadze
 
Zakaria Paliashvili
 
Vaja Pşavela (Vazha Pshavela) 1914
  • Telekomunikacioni
  • Transporti
  • Ushtria
  • Pushime

Lidhje të jashtme

  Commons: Gjeorgjia – Album me fotografi dhe/apo video dhe materiale multimediale
  Commons: Gjeorgjia – Album me fotografi dhe/apo video dhe material multimediale

---

---

Referime



This article uses material from the Wikipedia article Gjeorgjia, which is released under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 license ("CC BY-SA 3.0"); additional terms may apply. (view authors). Përmbajtja është në disponim nëpërmjet licencës CC BY-SA 3.0 nëse nuk shënohet ndryshe. Images, videos and audio are available under their respective licenses.
#Wikipedia® is a registered trademark of the Wikimedia Foundation, Inc. Wiki (duhoctrungquoc.vn) is an independent company and has no affiliation with Wikimedia Foundation.

🔥 Top trends keywords Shqip Wiki:

SkënderbeuFaqja kryesoreSistemi diellorHtml ngjyra 00XXY0Lista e lumenjve në KosovëMarigo PozioKongresi i ManastiritShqipëriaOlta GixhariOqeaniLista e Presidentëve të Shteteve të Bashkuara të AmerikësLuiz EjlliAlfabeti shqipNënë TerezaLufta e Dytë BotëroreIsmail QemaliDonika KastriotiGadishulliTokaLista e lumenjve në ShqipëriEmpatiaShpallja e Pavarësisë së KosovësNaim FrashëriIsmail KadareGjeografia e ShqipërisëShpallja e Pavarësisë së ShqipërisëKosovaMbreti Zogu IBashkimi EvropianPiter PanShtëpia e BardhëKulla EiffelLista e pjesëmarrësve të Kongresit të ManastiritAbraham LincolnLulëkuqet mbi mureTiranaBletaXhunglaLufta e Parë BotëroreVedat BajramiSistemi periodik i elementeveLuaniMigrimetGjuha shqipeLidhëzatKlasifikimi i zanoreve të gjuhës shqipeEmrat e bukur të AllahutAsociacioni i Komunave SerbePianojaVeshjet popullore shqiptareNdajfoljaMbrojtja e mjedisitPrometeuMigjeniPrincipata e ArbëritPëremriGjermaniaNapoleon BonapartiProblemet mjedisore në ShqipëriAmos ZahariaZemraFlamuri i ShqipërisëDritëro AgolliPiramidat e EgjiptitMaria AntonetaKafshëtSateliti natyrorSëmundjet e zemrësFoljaUjiMbiemriLufta e KosovësHolokaustiMitologjia shqiptareLista e maleve të ShqipërisëMitrush KuteliShqiponja dykrenareShpella e piratëve (roman)🡆 More