Testamenta Taloha

Atao hoe Testamenta taloha ny fitambaran' ny boky ao amin' ny Baiboly voasoratra talohan' i Jesoa Kristy.

Ny Kristiana dia mampiasa an' io teny io hanondroany ny tapany voalohany amin' ny Baiboly, izay voasoratra talohan' i Jesoa Kristy sady antsoin' ny Jiosy hoe Tanakh. Ny Vavolombelon' i Jehovah dia miantso ny Testamenta Taloha hoe "Soratra Hebreo sy Aramianina".

Testamenta Taloha
Ny famoronana ny mazava - sary nataon' i Gustave Doré

Fiforonan-teny

Ny andian-teny hoe Testamenta Taloha dia fanagasiana ny teny latina hoe Vetus Testamentum. Io andian-teny io indray dia fandikàna ny teny grika hoe Παλαιὰ Διαθήκη / Palaià Diathêkê. Ny hoe palaià (grika) sy ny hoe vetus (latina) dia samy azo adika hoe "antitra", "taloha" na "tranainy" ary ny hoe testamentum (latina) na diathêkê (grika) dia midika hoe "fanekena", "fifanarahana", "fanekem-pihavanana". Ny Testamenta Taloha izany dia ny Baibolin' ny Jiosy na Jody, izay antsoina hoe Tanakh.

Ho an' ny Kristiana, ny Testamenta Taloha sy ny Testamenta Vaovao no mitambatra ho Baiboly.

Boky ao amin' ny Testamenta Taloha

Misokajy efatra ny boky ao anatin' ny Testamenta Taloha, dia ny Pentateoka (atao hoe koa Boky dimin' i Mosesy), ny bokin-tantara (na boky ara-tantara), ny bokim-pahendrena (na bokin' ny Olon-kendry), ary ny bokin' ny Mpaminany. Manampy azy ireo sy mitsinjara amin' izy ireo ny boky sokajina hoe Deoterôkanônika izay tsy tafiditra ao amin' ny Tanakh sy ao amin' ny Baiboly prôtestanta. Marihina fa telo fotsiny ny fizaràna ny Baiboly hebreo fa tsy efatra.

Ny Pentateoka

Ny boky ao amin' ny atao hoe Pentateoka (avy amin' ny teny grika hoe pente: "dimy" sy teukhos: "horonana") na Boky dimin' i Mosesy (na Boky dimin' i Môizy ), izay antsoin' ny Jiosy koa hoe Lalàna na Torah, dia ny Genesisy (na Jenezy), ny Eksôdosy (na Eksaody), ny Levitikosy, (na Levitika), ny Nomery (na Fanisana), ary ny Deoterônômia (na Deoterônômy).

Ny boky ara-tantara

Ny bokin-tantara na boky ara-tantara dia ny Jôsoa (na Jôsoe), ny Mpitsara, ny Rota, ny Samoela voalohany, ny Samoela faharoa, ny Mpanjaka voalohany, ny Mpanjaka faharoa, ny Tantara voalohany, ny Tantara faharoa, ny Ezra (na Esdrasa) ny Nehemia ary ny Estera. Ny Baiboly katôlika dia ahitana boky fanampiny: ny Tôbià, ny Jodita ary ny Makabeo voalohany sy faharoa izay atao hoe deoterôkanônika (izany hoe "boky kanônika faharoa") nefa ataon' ny Prôtestanta hoe apôkrifa ("miafina").

Ny bokim-pahendrena

Ny bokim-pahendrena na bokim-pahamasinana, atao hoe koa Hagiôgrafa, dia ny Jôba (na Jôba), ny Salamo, ny Ohabolana, ny Mpitoriteny (na Kôhelety), ary Tononkiran' i Sôlômôna (Tononkira dia Tononkira na Tononkira Fanaperana). Ny Baiboly Katôlika dia mbola ahitana ny Fahendren' i Salômôna (na Fahendrena) sy ny Ekleziastika (na Siràka) izay boky deoterôkanônika na apôkrifa.

Ny bokin' ny mpaminany

Ny bokin' ny mpaminany dia misy sokajy roa, dia ny bokin' ny "mpaminany lehibe" sy ny bokin' ny "mpaminany madinika".

Mpaminany lehibe

Efatra ny mpaminany lehibe, dia ny Isaia (na Izaia), ny Jeremia, ny Ezekiela, ny Daniela, manampy azy ireo ny Bokin' ny Fitomaniana. Atao hoe "mpaminany lehibe" izy noho izy nanoratra lava miohatra amin' ny sasany izay atao hoe "mpaminany madinika". Ny Baiboly katôlika dia ahitana koa ny Baroka izay boky deoterôkanônika na apôkrifa.

Mpaminany madinika

Roa ambin' ny folo ny mpaminany madinika, dia: ny Hôsea (na Ôsea), ny Jôela, ny Amôsa (na Amôsy), ny Ôbadia (na Abdiasa), ny Jôna (na Jônasa), ny Mika (na Mikea), ny Nahoma, ny Habakoka (na Habakòka), ny Zefania (na Sôfônia na Tsefania), ny Hagay (na Akjea), ny Zakaria ary ny Malakia (na Malaký). Atao hoe "mpaminany kely" izy ireo noho izy nanoratra kely.

Ny boky fanampiny ao amin' ny Baiboly kaôlika no ataon' ny Katôlika hoe deoterôkanônika ("kanôna faharoa") na ataon' ny Prôtestanta hoe apôkrifa ("miafina"). Ireo boky ireo dia tsy hita ao amin' ny Baiboly hebreo (Tanakh) sy ny Baiboly prôtestanta. Manampy azy ireo ny toko fanampiny amin' ny Estera sy ny Daniela.

Jereo koa

Rohy ivelany

Tags:

Testamenta Taloha Fiforonan-tenyTestamenta Taloha Boky ao amin ny Testamenta Taloha Jereo koaTestamenta Taloha Rohy ivelanyTestamenta TalohaBaibolyJesoaJiosyKristianinaTanakhVavolombelon' i Jehovah

🔥 Trending searches on Wiki Malagasy:

Karana (taolana)Onitiana RealyKristianisma eto MadagasikaraLalàn' i MosesySadoseoNoelyVelarantanyEbeloSebastian BleischVoanembaPhilippe SenderosSakramentan' ny fivalozana sy ny fampihavanana3000DnieprTito LivioVoambolanaKrizin'ny trosa ao amin'ny Faritra EuroMozikaMosavy (finoana malagasy)Quaker Peace and Social WitnessFaritanin' AntsirananaSV Darmstadt 98GisaVondrona EorôpeanaWolfsburgFiteny armenianaSoisaSomatraPalaôSherlock Holmes1237Bom Jesus do Amparo(22517) AlexzanardiAndriamanitra (tokana)Leonhard EulerTabascoX-SAMPAAmontanaKindyFiteny nahoatlaBabe RuthDario FoDjalâl ad-Dîn RûmîSanta-Kity-sy-NevisyVfB StuttgartPark Kang-jo12 FebroaryFanjakan' AndriamanitraPascal Razakanantenaina1895IndiaAlakaosyKisoaTsingyDebbie ReynoldsMangaAntankaranaVolahavana GermaineTontolo iainana eto MadagasikaraAmerikaninaVomboLouis-Claude VincentBabe PaleyMaurice BéjartDandenongFaritanin' AntananarivoFiteny japôneyISO 3166-1Michel FoucaultTsiraka1187Frantsa🡆 More