Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mofers. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.


    Veur mieë definities van "waer", zuuch: weer.

't Waer is de gestèldjheid vannen dampkrink op e bepaoldj ougeblik. Dit in taengestèlling toet 't klimaat, det e gemiddeldje is vanne versjillige meteorologische maetingen euver 30 jaor. Aafgezeen van fenomene wie de straolstruim speeltj 't waer zich veurnamelik inne troposfeer aaf. 't Waerbild wuuertj bepaoldj door 't samespeel vanne waersillemente. Dees illemente zeen:

Me kan toet op zeker huuegdje 't waer veurspèlle. Dit gebeurtj allewiel aanhandj van modelberaekeningen in groeate computers. De veurspèlling rizzelteertj in 'n waersverwachtig, waergaeven inne waersveuroetzichten of e waerberich. Waer kan echter ouch 'n hobby zeen veur waeramatäörs.

Waersysteme

't Gehieël van waersillemente kan e systeem toet standj bringe det zich aafhenkelik vanne gruuedje veur einigen tied in standj hèltj. Dees systeme zeen te óngersjeie mit gruuedje en laevesdoer:

Classificatie van systemen innen dampkrink
Horizontaal aafmaetingAtmosferisch versjienselSjaolLaevesdoer
algemein circulatie
lang golve
macro α
5000 km10 daag
kórte golve
depressies, hoeagdrökgebiede
macro β
1000 km5 daag
fróntje
tropische cyclone
meso α
250 km1 daag
orografische invloje
landj- en zieëwindj, buiekómplekse, wolkeclusters
meso β
25 km5 oer
buiecelle
cumulonimbus-convectie
meso γ
2,5 km1 oer
inkelveljige convectiecelle
tornado's
micro α
250 m10 minuut
thermiek
zandjheuskes
micro β
25 m1 minuut
turbulentiemicro γ