Destpêk

Wêneya gotarê

Enzîm, makromolekulên proteînî ne ku wekî katalîzatorên biyolojîkî (biyokatalîst) tevdigerin. Hemû zindewer di xaneyên xwe de enzîmên xwe berhem dikin. Di nav xaneyên mirov de her roj bi sedan reaksiyonên biyokîmyayî rû dide. Xane bi saya ev reaksiyonan, hemû pêwistiyên jiyanê bi cih tîne. Peydakirina ATP, duhendebûna ADN, dabeşbûna xaneyê, çêkirina lebatokan, çêkirin an jî herisandina makromolekulan û hwd., hemû bi reaksiyonên kîmyayayî yên xaneyê tên pêkanîn. Ji boy her reaksiyonê pêdivî bi enerjiyê heye. Bingeha reaksiyonên kîmyayî, an çêkirin an jî qetandina bendên navbera molekulan e. Wekî mînak laktoz dîsakkarîd e, ji boy hîdrolîza laktozê li gel benda navbera molekula avê, divê benda navbera glukoz û galaktozê jî bên qetandin. Laktoz bi serê xwe molekulek xweragir e. Molekulên xweragir tevî reaksiyonan nabin.(bêhtir...)

Soranî
Kurdiya navendî · soranî

Be xêr bên bo Wîkîpîdiya!

Wîkîpîdiya însaykllopîdiyayekî azade ke hemû kesêk detiwanêt destkarîy bikat. Witare soranîyekan le mangî 8î 2009ewe le mallperrî ciyawazî kurdîy nawîn û be elfubêy erebî billaw debinewe.

(ویکیپیدیای کوردیی ناوەندی (سۆرانیKurdiya navendî (soranî be latînî)

Kurdí Xwarig

Kurdiya başûrî (kirmaşanî, kelhurî, feylî, şêxbizinî)

We xêr hatine Wîkîpêdiya!

Wîkîpêdiya zanistnameyg azas ke le nawya her kes tiwanêd we zanayî xwey tiya beşdarî biked. Îwenîş fermûne îre beşdarî biken.

incubator:Wp/sdh/دەسپێکWetar we zaraway kurdî xwarig

Dimilkî

Zazakî · kirmanckî · dimilkî · kirdkî

Şima xêr ameyî!

Îtîya de Wîkîpediya, ensîklopediya verên bi ziwanê kurdkî vecîyena. Ina ensîklopediya azadî her merdim bese keno nuşteyan binuso yan zî bivurno.

Wîkîpediya Zazakîyê cîya zî estaŞo pela kirmanckî

Wîkîpediya, ensîklopediyeke azad a bi zimanê kurdî ye. Ev projeya navneteweyî, derfeteke girîng a ji bo pêşdexistina zimanan e. Mirovên ku dixwazin zimanê kurdî pêşde biçe, dikarin di Wîkîpediyayê de alîkariya zimanê me bikin. Hûn jî dikarin li vir tevlî me bibin. Keremkin bi beşên alîkarî û pênc hîmên sereke yên wîkîpediyayê fêr bibin ka gotar çawa têne nivîsandin.

Hesabê nû çêke

Hesabekî te heye? Têkeve.

Bûyer

Muhammad Yunus

Jidayîkbûn

Mirin

Îro, 28ê hezîrana 2022an e (UTC) – nûkirin
Evarcha arcuata
Evarcha arcuata
Wênesaz: Lukas Jonaitis
Ziman