گتˇ ولگ

گيلکي ويکيپدياٰ خۊش بۊماين

رها دانشنامه‌اي گه همه تؤنن اۊنه دچین وچین بکۊنن.
۶٬۴۰۸ ته گيلکي وانويس


دؤجئه وانیویس

عطارؤد

عطارؤد (نماد: ☿) ايته جه خۊري منظۊمه سیاره‌ئن ايسه. أ سیاره کمترين فاصله-یأ خۊر ٚ أمرأ دأره. عطارؤد حۊدۊد ۴۸ کيلۊمتر بر ثانیه سۊرعت أمرأ هر ۸۷,۹۷ رۊج اي وار خۊر دؤر گرده ؤ تۊندترين سیاره، خۊري منظۊمه سیاره‌ئن ٚ مئن ايسه، هأن وأسي فارسي مئن اۊن-أ تير دۊخانئده. باستاني رۊم ٚ مئن مِرکۊري اۊن ٚ نام بۊ کي خۊدایان ٚ پیک ٚ معني-أ دهه ؤ باستاني یۊنان ٚ مئن ني هِرمِس (Ἑρμῆς)، کي سۊرعت ٚ خۊدا ايسه نام دأشتي.

عطارؤد ٚ أبعاد زيمي ورجه

عطارؤد ايته جه چارته سنگي سیاره‌ئن ايسه ؤ خۊري منطۊمه کۊچي‌ترين ؤ دۊرۊني‌ترين سیاره ايسه ؤ رۊجا مأنستن، زيمي ؤ خۊر ٚ گردسن ٚ مدار ٚ دۊرۊن نهأ. عطارؤد قمر نأره ؤ اۊ بخش عطارؤد ٚ جه کي خۊر ٚ مقابل قرار گيره پۊر داغ ؤ اۊ ور ني کي پۊشت جه خۊر قرار گيره پۊر سرد ؤ اۊن ٚ دما بيجيره. عطارؤد خۊ انتقالي مدار-أ ۸۷,۹۷ ته رۊج ٚ مئن اي وار دواره. عطارؤد ٚ نزديکي خۊر ٚ جه باعث به کي أ سیاره زيمي جه فقط خۊر ٚ فۊشؤن ٚ پسي اؤفؤق ٚ خۊرخۊس ؤ خۊر ٚ جؤرآمؤن ٚ پسي اؤفؤق ٚ خۊرتاو ٚ مئن شأ اۊن-أ دئن. أ زمات ٚ مئن عطارؤد ايته پۊر سۊ ستاره-یأ مأنه. عطارؤد ٚ دئن رۊجا جه ايبچه سخت‌تر ايسه.

عطارؤد هر دۊ واري کي خۊر ٚ دؤر گرده، سۊ وار خۊ محور ٚ دؤر چرخه ؤ اۊن ٚ وضعي حرکت، انتقالي حرکت ٚ نسبت ۳ به ۲ ايسه ؤ شأ گۊتن کي ايته کامل ٚ رۊج عطارؤد ٚ مئن ۱۷۶ ته زيمي رۊج ٚ أندر طۊل کشه. ولي گرانشي قۊفل کي خۊر ٚ جاذبه أثر ٚ وأسي ايسه، باعث به کي ايته ور جه عطارؤد، خۊر ٚ سمت قۊفل ببه ؤ أن باعث به کي ايته کامل ٚ رۊج عطارؤد ٚ مئن طۊلاني ببه. عطارؤد هر دۊ واري کي خؤر ٚ دؤر گرده اي وار خۊ دؤر چرخه ؤ أگه ايته کس عطارؤد ٚ مئن بئسه هر دۊته عطارؤدي سال ٚ مئن ايته رۊج-أ دينه.

عطارؤد ٚ سطح مانگ-أ مأنه ؤ زيمي شيناسي نظر ٚ جه معلۊم کۊنه أ سیاره پۊر زمات بۊ کي فعال نۊبۊ. با أنکي عطارؤد أتمؤسفر نأره ؤ گرما اۊن ٚ مئن گير دنکفه ولي اۊن ٚ رۊجان ٚ سطحي دما باخي خۊري منظۊمه سیاره‌ئن ٚ جه ويشتره ؤ اۊن ٚ دما ۱۰۰ درجه کلوين (۱۷۳- سانتی‌گراد، ۲۸۰- فارنهایت) جه شو ٚ مئن شرۊع به ؤ تا ۷۰۰ درجه کلوين (۴۲۷ درجه سانتی‌گراد، ۸۰۰ درجه فارنهایت) رۊج ٚ مئن جؤر شه. اۊن ٚ قۊطبي جيگایان دما ني ۱۸۰ درجه کلوين ٚ جير (۹۳- درجه سانتی‌گراد، ۱۳۶ درجه فارنهایت) ايسه.

تا هسأ دۊته فضاپیما اۊسه بۊبؤسته عطارؤد، مارينر ۱۰ ۱۹۷۴ ؤ ۱۹۷۵ سالان ٚ مئن؛ ؤ مسنجر، کي ۲۰۰۴ دۊرۊن اۊسه بۊبؤست ؤ چار سال فضا بئسا ؤ ۴,۰۰۰ وار عطارؤد دؤر بچرخسته ؤ آخرپسي ني ۳۰ آوریل ۲۰۱۵ اۊن ٚ سۊخت تۊمام-أ بؤست ؤ بکفت عطارؤد ٚ مئن. ايته دئه فضاپیما ني بپي کؤلؤمبؤ نام ٚ أمرأ قرار ايسه کي ۲۰۲۵ سال ٚ مئن، عطارؤد ٚ مدار-أ وارد ببه. با أنکي عطارؤد ايته کۊچي سیاره ايسه ولي اۊن ٚ مغناطيسي میدان نسبتا قوي ايسه ؤ اۊن ٚ مغناطيسي میدان ٚ شدت زيمي نسبت، اي‌صدؤم ايسه. أ سیاره جرم ٚ نظر ٚ جه نؤهؤمي سیاره خۊري منظۊمه مئن ايسه....دۊمباله

جرگه'ن

ايمرۊ

ايمرۊ: سۊشمبه، ۱۵۹۵ ديلمي، ۲۰ ورفنه (۲۸ جۊن سال ۲۰۲۲)

Wiki: ۲۰ ورفنه دؤجئه تفاقؤن

دؤجئه تاتايي

بالتیکˇ دریا ایتا دریا اۊرۊپا کلسیا مئن ایسه کی اونه جیگا ، ايسکانديناوي صارا و اۊرۊپا میانی و مرکزی و دانمارکˇ شبه جیزه مئن ایسه. بالتیکˇ دریا ایتا کمرقیش مأنه کی جه خورتاب به سه تا خلیج؛ بۊتنیا خلیج ، فنلاندˇ خلیج و ریگا خلیج حدود بوبوسته و اونه آفتاونشستˇ سمت کاتگاتˇ تنگه ایسه کی به کلیسا دریا و أطلسˇ اؤقيانۊس فأرسه. بالتیکˇ دریا پیلگی ۳۷۷٬۰۰۰ کيلۊمتر مۊربع ایسه. زمستانˇ زمات مئن حدود چیهل و پینج درصد بالتیکˇ دریا یخ زنه و هنه وأستی کشتی فورانئن و تردد زمستان دورون کمترا به.

کاسپي زوؤنؤن


زبان

🔥 Top trends keywords گیلکی Wiki:

گتˇ ولگWiki:قأوه دیکؤنشهرستان گچسارانکارگيرˇ گب:Guy Maconکارگيرˇ گب:AminSanaei20092010200720082006شهرستان رودانWiki:قبۊل گۊدني بؤنچهار دانگهرشتهندويکيپديافاىل:Crystal Clear app kedit.svg2011نوذر انشاییشهرستان خمینشهرستان دشت آزادگانCommunity portalورگاۊرۊپاشهرستان شیروانسنگˇ زماتبيلي آىليشآمريکا ايجؤنأبؤ ايالتؤنWiki:دؤجئه وانويسؤنویکی‌پدیا:بيطرفيکؤرؤنا ويرۊسفرگ قلعهگب:گتˇ ولگWiki:هساىي تفاقؤنبانو روح انگیزرۊسي زوؤنخاص:تغییرات اخیرجرگه:تاريخ ؤ تفاقؤنفاىل:Visual diff paragraph move correcting vandalism 2018.pngخاص:جستجوژاپؤنگيلکي زوؤنرشت خیابان شریعتیسید علی زیباکناریآلمانخاص:بحث منعلی كتیفنلاندمۊزيلا فاىرفاکسفرح ابادخيلنسترن رستم زادهWiki:ويکيپديا چي نئهپاکدشتعرب محلهWiki:سياستؤن ؤ رانمايئنکاسپيئنسلکی سرتیمور گرگینايتاليايي زوؤنماشینصالح آبادایرؤنی موسئقی جشنواره ایرؤنˇ دانشگاهؤنˇ مئنپاريسايرانجرگه:تاريخي دؤره'نايوان استخرموش بيجارشهرستان چالدرانگيلانروستاهاي چهار دانگه ساريصف سرWiki:پيشامۊتنشهرستان لردگانWiki:پنج ته پاکیۊنهئچ.تي.ئم.ئلWiki:أليفبي لیستلعیا شمسیکاناداعنبران محله🡆 More