Ընտանի Խոզ

Ընտանի խոզ (լատին․՝ Sus scrofa domesticus), վայրի խոզի ենթատեսակ, որը մարդու կողմից ընտելացվել է մոտ 7.000 տարի առաջ (նույնիսկ ավելի վաղ), և որը տարածված է գրեթե ողջ աշխարհում։ Երկսմբակավոր կենդանի է, ունենում է 0.9-ից 1.8 մետր երկարություն (գլխից մինչև պոչ), հասուն ժամանակ՝ 50-ից 350 կիլոգրամ քաշ, իսկ լավագույն ցեղատեսակների պատկանող և լավ բտված կենդանիները՝ նույնիսկ դրանից էլ շատ ավելին (քաշը կարող է հասնել մինչև 500 կիլոգրամի)։ Երկսմբակավորները, որպես կանոն, բուսակեր են, բայց ընտանի խոզը, ինչպես և իր իր վայրի նախնին՝ վարազը, ամենակեր է (մինչև անգամ օձ են ուտում)։ Ընտանի խոզը իր վայրի նախնուն կարող է 2-3 անգամ գերազանցել ոչ միայն քաշով, այլև խոճկորատվությամբ.

Ընտանի խոզ
Ընտանի խոզ
Ընտանի խոզ
Դասակարգում
Ենթատիպ Ողնաշարավորներ (Vertebrata)
Դաս Կաթնասուն (Mammalia)
Կարգ Երկսմբակավորներ (Artiodactyla)
Ընտանիք Խոզեր (Suidae)
Տրիբա Suini
Ցեղ Sus
Տեսակ Վարազ (S. scrofa)
Ենթատեսակ Ընտանի խոզ (S. s. domesticus)
Միջազգային անվանում
Sus scrofa domesticus
Erxleben, 1777

մայր խոզը ծնում է 10–12-ից մինչև 28–32 ձագ՝ տարեկան երկու անգամ; Հարկ է նշել, որ ընտանի խոզերի չափերը, քաշը, խոճկորատվության ցուցանիշը մեծապես կախված են դրանց ցեղատեսակից։

Ամբողջ աշխարհում հաշվվում է ընտանի խոզերի շուրջ հարյուր ցեղատեսակ։ Հայաստանում հիմնականում պահում են սպիտակ խոշոր, լանդրաս, ուելսյան, ուկրաինական, տափաստանային սպիտակ և հյուսիսկովկասյան ցեղատեսակների խոզեր (ՀՀ-ում մսատու խոզաբուծությամբ զբաղվում են գլխավորապես հյուսիսարևելյան մարզերում և Արարատյան դաշտում)։ ԱՄՆ-ում և մի շարք այլ երկրներում ստացել են նաև ընտանի խոզի դեկորատիվ տեսակներ՝ մինիփիգեր, որոնց պահում են տանը, սենյակային պայմաններում։ Իսկ Ֆրանսիայում բուծում են հատուկ ցեղի ընտանի խոզեր, որոնց օգտագործում են գետնի տակ աճող մեծարժեք սունկեր՝ տրյուֆելներ որոնելու համար։

Ընտանի խոզերը բուծվում են հիմնականում մսատվության համար։ 2006 թ-ին աշխարհում արտադրվել է 98,9 միլիոն տոննա խոզի միս։ Արտադրական, առևտրային նպատակներով օգտագործվում է ընտանի խոզերի ոչ միայն միսը, այլև ոսկրերը, կաշին, ստևը (մազերը)։

Գրականություն

Ծանոթագրություններ

Արտաքին հղումներ

  • JSR Genetics, Pig genetics company
  • An introduction to pig keeping
  • JJ Genetics Արխիվացված 2016-11-12 Wayback Machine, gilt pig breeders
  • British Pig Association
  • The process of pig slaughtery
  • Swine Care
  • Globe and Mail article Canada's transgenic Enviropig is stuck in a genetic modification poke Արխիվացված 2017-05-15 Wayback Machine
  • Information on Micro Pigs
  • «О свиньях». www.zooclub.ru (ռուսերեն). Վերցված է 2019 թ․ հունվարի 13-ին.{{cite web}}: CS1 սպաս․ url-status (link)
  • «Породы свиней». www.big-fermer.ru (ռուսերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2017 թ․ մայիսի 18-ին. Վերցված է 2019 թ․ հունվարի 13-ին.
Ընտանի Խոզ Վիքիցեղերն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ընտանի խոզ» հոդվածին։
Ընտանի Խոզ Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ընտանի խոզ» հոդվածին։

Tags:

ԼատիներենՄարդՎայրի խոզ

🔥 Trending searches on Wiki Հայերեն:

ՄեղուներՎերին ՈսկեպարԶատիկԳորիսՇագանակագեղձի բարորակ գերաճԻսպանիաԱրշիլ ԳորկիՖրանսիաՍպիրտԱրգանդԱմենայն Հայոց Կաթողիկոսների ցանկՎերաբերական (խոսքի մաս)Երևանի բուսաբանական այգիԱրյուն կղանքումՄուսթաֆա Քեմալ ԱթաթուրքՆապոլեոն ԲոնապարտԱզատի ջրամբարԿարմիր կիրակիՇառլ ԱզնավուրԱնգլերենՀայաստանի զինանշանՀայաստանում ֆրանսիական համալսարանԲագրատաշենԷրիթրոցիտների նստեցման արագությունԲանաստեղծությունԱծխածինԱռաքյալը (Մուրացան)Քրիստոնեության ընդունումը ՀայաստանումԴերբայական դարձվածի շարադասությունն ու կետադրությունըՏիգրան ՄանսուրյանՏողադարձՆապաստակներԻսրայելԻնգա և Անուշ ԱրշակյաններԱլկալիական մետաղներՏաթևի վանքԱֆղանստանՄայր Աթոռ Սուրբ ԷջմիածինՄիջատներՄուշեղ ԳալշոյանՍելեկցիաՄիքայել ՆալբանդյանԼոռու մարզԵրազահանԴիվերսիֆիկացիաՏրդատ ԱԾիծեռնակաբերդի նշանավոր այցելուների ցանկՍրտամկանի ինֆարկտԵգիպտոսԵղինջՊարացետամոլԱլերգիաԵնթակաԲյուզանդական կայսրությունՀեմոգլոբինԹավշյա հեղափոխություն (Հայաստան)ՍասունՏեղերի վանքՄովսես ԳորգիսյանԵս և նաՂարաքիլիսայի ճակատամարտՕրգազմԿատարակտՀովհաննես ՇիրազԿենդանակերպի նշաններՖուտուրիզմՍտեփան Զորյան (գրող)Հայաստանի քաղաքներըԾխախոտՀայրենական մեծ պատերազմՀայկական դրամԱկանջի ցավՄակդիրՏուբերկուլոզԿապանՎիրուսներՄեծապատիվ մուրացկաններ🡆 More