Itrium

Gàidhlig editions of Wiki, an online encyclopedia


'S e eileamaid cheimigeach a tha ann an itrium le samhla Y agus àireamh atamach 39. 'S e meatailt trastach a tha ann agus tha e glè choltach ri na lantanaich. Lorgar e daonnan ann an clachan còmhla ri na lantanaich. Tha a fheartan nas coltaiche ri lantanaich na scandium.

Itrium
Yttrium sublimed dendritic and 1cm3 cube.jpg
Itrium.
Clàr pillteach
HHe
LiBeBCNOFNe
NaMgAlSiPSClAr
KCaScTiVCrMnFeCoNiCuZnGaGeAsSeBrKr
RbSrYZrNbMoTcRuRhPdAgCdInSnSbTeIXe
CsBa*HfTaWReOsIrPtAuHgTlPbBiPoAtRn
FrRa**RfDbSgBhHsMtDsRgCnNhFlMcLvTsOg
*LaCePrNdPmSmEuGdTbDyHoErTmYbLu
**AcThPaUNpPuAmCmBkCfEsFmMdNoLr
Buadhan
SamhlaY
Àireamh39
Buidheann3, Scandium
Ùine5
Blocad
SeòrsaMeatailt trastach
Buadhan stuthach
DathAirgead-liath
Teothachd leaghaidh1799 K ​(1526 °C, ​2779 °F)
Teothachd goilidh3203 K ​(2730 °C, ​5306 °F)
Buadhan atamach
Tomad atamach/Da88.90584(2)[1]
Comh-dhealbhadh atamach[Kr] 4d1 5s2
Cor ogsaideachaidh+1, +2, +3
1mh lùth aidheonachaidh/kJ mol–1600
2mh lùth aidheonachaidh/kJ mol–11180
3mh lùth aidheonachaidh/kJ mol–11980

Chan eil ach aon iosatòp, 89Y, ann an itrium nàdarra.

Eachdraidh

Ann an 1787 lorg Carl Axel Arrhenius clach dubh ann an cuaraidh faisg air Ytterby anns an t-Suain. Chuir e samplaichean do iomadh ceimigear. Ann an 1790 dhearbhaich Johan Gadolin gun robh ogsaid ùr anns an t-sampla. Dh'ainmich Anders Gustav Ekeberg an ogsaid seo yttria air Ytterby. Nuair a dhearbhaicheadh nach robh yttria itrium ogsaid fìor-ghlan agus gun robh meatailtean eile innte, dh'ainmich Martin Heinrich Klaproth e gadolinit air Gadolin.

Ann an 1828 theasaich Friedrich Wöhler itrium clòraid cuide ri potasium agus rinn e itrium fìor-ghlan.[2]

Cleachdadh

Cleachdar fosfaran itrium ann an tiùbaichean gath cathod agus gàirneid itrium-aluiminium (YAG) ann an leusairean fo-dhearg.[2]

Iomraidhean

  1. http://www.ciaaw.org/atomic-weights.htm
  2. 2.0 2.1 Dinér, Peter (2016): “Yttrium from Ytterby,” ann an: Nature Chemistry, leabhar 8, td. 192. doi:10.1038/nchem.2442.

#Wikipedia® is a registered trademark of the Wikimedia Foundation, Inc. Wiki (Study in China) is an independent company and has no affiliation with Wikimedia Foundation.
This article uses material from the Wikipedia article Itrium, which is released under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 license ("CC BY-SA 3.0"); additional terms may apply. (view authors). Tha an t-susbaint seo ri fhaighinn fo CC BY-SA 3.0 mur eil an caochladh 'ga innse. Images, videos and audio are available under their respective licenses.