ئاکامەکانی گەڕان ئەحمەدی خانی

  • ئەحمەدی خانی (١٦٥١ – ١٧٠٦) شاعیر و نووسەر و ڕۆشنبیری گەورەی کورد بووە.ڕۆشن بیران ئەحمەدی خانی بە یەکەم کەس دادەنێن کە لەسەر کوردایەتی و نەتەوەخوازیی کوردی
  • مەم و زین (پۆلی ئەحمەدی خانی)
    زینە کە ئەحمەدی خانی شاعیری کورد لە ساڵی ١٦٩٢ لەسەر بنەمای چیرۆکێکی ڕاستیدا بە شێوەزاری کورمانجی کردوویەتی بە مەسنەوییەکی بەنرخ و درێژ. خانی ڕوداوەکانی
  • کۆچی) ژیاوە، باشترین بەڵگەش ئەوەیە کە عەلی حەریری لە پێش ئەحمەدی خانی ژیاوە چونکە ئەحمەدی خانی لە مەم و زیندا عەلی حەریری بە مردوو دادەنێت. ئەم شاعیرە
  • خان ئەحمەد خانی گێڵانی (٩٤٢–١٠٠٥ ک.م) دوایین کارکیای خانەدانی کیایییەکان لە گێڵان بوو. لە یەک ساڵیدا و لە دوای مردنی باوکی کارکیا سوڵتان حەسەنی دووەم
  • فەرھەنگی نەوبەھار (پۆلی ئەحمەدی خانی)
    زایینی بەرامبەر بە ساڵی ١٠٩٤ی کۆچی، لە لایەن شاعیر و نووسەری کورد ئەحمەدی خانییەوە نووسراوە. ئەم فەرھەنگە کوردی-عەرەبیە لەبەرگرەوەی نزیکەی ٦ ھەزار وشەیە
  • تراژیدیی کوردییە، لە دەرھێنانی ناسر حەسەن. مەمی ئالان لە مەم و زینی ئەحمەدی خانی وەرگیراوە. بۆ یەکەم جار لە مانگی ڕەمەزانی ٢٠٠٢ لە کوردستان تیڤی پەخشکرا
  • شێوەزاری بۆتانی دادەنرێت. جزیری لە گرنگترین شاعیرانی کلاسیکی کوردە و لەگەڵ ئەحمەدی خانی، فەقێ تەیران، مەلای باتە بە گرنگترین شاعیرە کۆنەکانی کورمانجی دادەنرێن
  • و فارسی دێت. بەڵام لە زمانی عەرەبی ئەمڕۆکە پتر بە مانای ناعەرەب دێت. ئەحمەدی خانی شاعیری مەزنی کورد لە مەم و زینەکەیدا زۆر جار ئاماژەی بە عەجەم داوە کە
  • ئەڵماس خان کوڕی ئەحمەد خانی کەندووڵەیی خان ناسراوە بە «ئەڵماس خانی کەندوولەیی(کەنووڵەیی)»، «ئەڵماس خانی کوردستان»، «سەرھەنگ ئەڵماس خان»، «میرزا ئەڵماس
  • دایکبووە، برازای مەلا ئەورەحمانی قازییە دیوانی شیرازی بە ھەشت بەرگ وەرگێراوەتە سەر زمانی کوردی، وە داستانی 'مەم و زین' بە شیعر نووسیوەتەوە وەک ئەحمەدی خانی.
  • فەخرەدین ئەخلاتی شێخ تاھیر کوردی ئین جەزەری عەلی تەرەماخی یووسف کوردی ئەحمەدی خانی ئیبراھیم گۆرانی ئیبراھیم ھەقی ئەرزەڕۆمی موحەممەد کوردی ئەبدولڕەحمان ئەختەپی
  • چاپکرد. چەندین کتێبی لە کوردییەوە بۆ عەرەبی وەرگێڕاوە. وەک مەم و زینی ئەحمەدی خانی، کە ناوی ناوە (الدر الثمین فی شرح مم و زین)، بە چوار چاپ لە دیمەشق و
  • بەڕەوانبێژی دەبینرێت لەوێنەی نالی و عەبدوڵڵا گۆران و هێمن و حاجی قادری کۆیی و ئەحمەدی خانی و چەندانی دیکە. بەدەستکارییەوە لە پەرتووکی خوێندکاری زمانی کوردی پۆلی
  • عەبدولسەلام مودەڕیسی (خانی) کوڕی ساڵح خانی (ناسراو بە مامۆستای جۆلەمێرگی) و برای کمالەدین مودەڕیسییە. ساڵح خانی لە نەوەکانی ئەحمەدی خانییە و لە ناوچەی جۆلەمێرگ
  • لاتینی) «الدور السمین فی شرحی مم و زین» شرۆڤە و وەرگێڕانی مەم و زینی ئەحمەدی خانی بە زمانی عەرەبی. [١] ماڵپەڕی دەزگای چاپ و وەشانی سپیرێز وتاری Spîrêz،
  • لەسەر قەوان یان گرامافۆن تۆمار کراوە. حمەدی خانی (١٦٥١–١٧٠٧) ھۆزانوان و نووسەری گەورەی گەلەی کوردە. ئەحمەدی خانی لە یەکەم کەسانێک دادەنن کە لەسەر کوردایەتی
  • ئینگلیزییە کە لە ھەزاران وشە پێک ھاتووە و بە کورمانجیشە) وەرگێڕانی مەم و زینی ئەحمەدی خانی بۆ ئینگلیزی دیپڵۆمات (لە ئینگلیزییەوە بۆ کوردی) کتێبی Kurdistan Divided
  • لباس و کیسوەتێ فەقێی تەیران لە چەرخی خۆی و دوای مردنیشی ناسراو بووە. ئەحمەدی خانی لە شێعری خۆیدا ئاماژە بە ناوی فەقێی تەیران دەکات. بڕێک لە شێعرەکانی فەقێی
  • ساڵی ١٩٦١ زاخۆ لەدایکبووە. قۆناغی سەرەتاییی و ناوەندیی لە قوتابخانەی ئەحمەدی خانی لە بەدرخان خوێندووە. پاشان چووەتە ئامادەییی کشتوکاڵی زاخۆ، دواتریش ناچارکراوە
  • و ھەم ڕەنگی لە ڕوو بردم ئەم ئاشووبی دڵ و دینە بە لێوی ئاڵ و چاوی کاڵ ئەحمەدی خانی دەڵێت: ھەمرەنگێ سوراحی و پیالە ھندی وەکی سۆرە یا نە ئالە ھەردووک بنەماڵەی

(٢٠ی پێشوو | ٢٠ی دواتر) (٢٠ | ٥٠ | ١٠٠ | ٢٥٠ | ٥٠٠) ببینە