خەڵکی خۆجێیی ئوسترالیا

خۆجێیەکانی ئوسترالیا بە دانیشتوانی سەرەتایی کیشوەری ئوسترالیا دەوترێ کە لە دەیان هەزار ساڵ پێش چوونی ئەورووپییەکان بۆ ئەم مەڵبەندە لەوێدا دەژیان، ئەم خەڵکە لە ئوسترالیا داو بە زمانی ئینگلیزی پێیان دەوترێ Aboriginal (ئەب ئۆرجینال) کە بە کوورتی بە Aborigines دەیڵێن.

ئەمڕۆکە لە نووسراوە فەرمییەکان دا Indigenous Australians لە جیاتی بەکار دەبەن.

Indigenous Australians
(Aboriginal Australians and Torres Strait Islanders)
خەڵکی خۆجێیی ئوسترالیا
Bennelong
خەڵکی خۆجێیی ئوسترالیا
Yagan
خەڵکی خۆجێیی ئوسترالیا
Truganini
خەڵکی خۆجێیی ئوسترالیا
David Unaipon
خەڵکی خۆجێیی ئوسترالیا
Albert Namatjira
خەڵکی خۆجێیی ئوسترالیا
Bathurst Island men
خەڵکی خۆجێیی ئوسترالیا
Women carrying baskets
خەڵکی خۆجێیی ئوسترالیا
Mandawuy Yunupingu
خەڵکی خۆجێیی ئوسترالیا
Geoffrey Gurrumul Yunupingu
خەڵکی خۆجێیی ئوسترالیا
Cathy Freeman
خەڵکی خۆجێیی ئوسترالیا
Adam Goodes
خەڵکی خۆجێیی ئوسترالیا
Jessica Mauboy
Population distribution by state/territory
داڕێژە:Population distribution
زمانەکان
Several hundred Indigenous Australian languages (many extinct or nearly so), Australian English, Pama–Nyungan, Australian Aboriginal English, Torres Strait Creole, Kriol
ئایین
Christianity 73%
Non-religious 24%
Traditional Aboriginal religion 1%
گرووپە ڕەگەزییە پێوەندیدارەکان
see List of Indigenous Australian group names
خەڵکی خۆجێیی ئوسترالیا
چەند ڕووخسارێکی ئوسترالیە خۆجێییەکان


لەگەڵ هاتنی سپی پێستەکان و خەلکانی تر بۆ ئوسترالیا، پێکهاتەی ژیانی خۆجێییەکان کە بە درێژایی هەزاران ساڵ وەکخۆی مابووە بە خەستی تووشی گۆران بوو. ئەرووکە، خۆجێیەکان لەگەڵ هەموو گرووپەقەومی و ڕەگەزییەکانی تر لە شوێنی جۆراوجۆری وڵاتی ئوسترالیا دا دەژین و تا رادەیەک ڕەفتار و شێوازی ژیانی خۆیان پاراستوە،


مێژووی خۆجێیەکانی ئوسترالیا

پشکنینەکانی ڕادیۆکەربۆن کۆنترین ماوەی نیشتەجێبوون لە ئۆقیانووسیا بۆ جچل تا پەنجا هەزار ساڵ پێش ئێستا دەردەخەن. هەرچەندە پشکینینەکانی زێنێتیکی پەیوەندیەکی ڕاستەوخۆ لە نێوان هیچ یەک لە خۆجێیەکانی ئوسترالیا و خەڵکی باشووری ئاسیا نیشان نادا بەڵام لێکۆڵەرەوەکان هەموویان لەسەر ئەم باوەڕەن کە خۆجێیەکان دانیشتووانی کیشوەری ئاسیا بوون کە بەرە بەرە لە ناوچەکانی باشووری ئاسیاوە هاتوونە باکووری ئوسترالیا و لە هەزاران ساڵ دا وەکوو هۆز و خێڵی جیا جیا دا لەم خاکە پانەدا بڵاو بوونەوە.

واپێدەچێ هۆکاری سەرەکی کۆچییان بۆ ئوسترالیا ڕاو و دۆزینەوەی خواردن بووبێ. ئەوان هئەم گرووپە مرۆڤەن کە پێیان دەوترێ ڕاوچی-کۆکەرەوە - (Hunter-gatherer). ئەم شێوازی ژیانە پێش فێربوونی کشت و کاڵ لە نێو مرۆڤەکان دا باو بووە و بەو مانایەیە کە کرووپێک مرۆڤ، هەموو خواردەمەنیە پێویستەکانیان لە ڕێگای ڕاوی ئاژەڵان یان کۆکردنەوەی میوە و گیاکان وەدەست هێناوە. زۆرتری خۆجێیەکانی ئوسترالیا تا پێش هاتنی ئەورووپیەکان بەم شێوەیە ژیاون و زۆرتر کۆچی کورتیان لە ناوچەکانی خۆیان کردووە بۆ وەدەستهێنانی خواردن.

لە ساڵی ١٧٧٠ کاپتن جێیمز کۆک هێزەکانی خۆی لە ناوچەی نیو ساوت وێلزی ئێستا دابەزاند و هەشت ساڵ دواتر ئەم شوێنە بە فەرمی بوو بە داگیرکراوی بەریتانیا. ئەمە بوو بە هۆی کێشەو کاریگەریەکی زۆر بۆسەر خۆجێیەکانی ناوچەکە ، لەبەروەی لەگەڵ هاتنی ئەوان جۆرەکانی تری ژیانییش هاتنە کیشوەری دەستلێنەدراوی ئوسترالیا و نەخۆشیە گیراوەکانی وەکوو تاعوون و کۆلێرا گواسترانەوە بۆ خۆجێییەکانیش. لەڕوویەکی تریشەوە سپیپێستەکان بۆ شارسازی و کشت و کاڵ پێویستیان بە زەوی بوو و بۆیەش خۆجێیەکانیان لەم زەویانەی خوویان پێوە گرتبوو دوور کردنەوە و لەم ڕێگایەدا پەنایان بۆ زۆری لێ کردن برد. بەلام خۆجێیەکی زۆریش خوویان بە خەلکە نوێیەکەوە گرت و لە کۆمەڵگا نوێیەکان دا دەشتیان کرد بە ژیان. باس لەوە دەکرێ کە نەبوونی ئاو و زەوی بوو بە هۆکاری بڵاو بوونەوەی نەخۆشی و هەروەها تووندووتیژی راستەوخۆی سپیپێستەکان، زۆربەی خۆجێیەکانی کوشت و ڕێژەیان زۆر کەم بۆتەوە.


نەوەی بزربوو

گرووپ و هۆزەکان

گەلهە

زمان

ئایین

چاند و هونەر

کێشە و گلەییەکان




سەرچاوە

Tags:

خەڵکی خۆجێیی ئوسترالیا مێژووی خۆجێیەکانی ئوسترالیاخەڵکی خۆجێیی ئوسترالیا نەوەی بزربووخەڵکی خۆجێیی ئوسترالیا گرووپ و هۆزەکانخەڵکی خۆجێیی ئوسترالیا گەلهەخەڵکی خۆجێیی ئوسترالیا زمانخەڵکی خۆجێیی ئوسترالیا ئایینخەڵکی خۆجێیی ئوسترالیا چاند و هونەرخەڵکی خۆجێیی ئوسترالیا کێشە و گلەییەکانخەڵکی خۆجێیی ئوسترالیا سەرچاوەخەڵکی خۆجێیی ئوسترالیائوسترالیائینگلیزیئەورووپا

🔥 Trending searches on Wiki Soranî / کوردی:

کەرکووکمێژووی ئیسلامپارێزگاکانی کوردستانڤینسێنت ڤان گۆخکوللەموفتی پێنجوێنیسی ئێس ئێسمێشکلەتیف ھەڵمەتگۆران (تیرە)یانەی وەرزشیی ھەولێرشەڕی جەمەلبرنجکۆیەگۆرانیڕەوشەن بەدرخانڕۆژژمێری ئێرانیبەھارمێژووی عێراقجەنگی جیھانیی یەکەمدەنگدانمحەممەد کوڕی عەبدولوەھابئەحمەدی نالبەندماری کووریزمانی ئینگلیزیکۆمپیوتەرسەروائێمیلی برۆنتیتەزووی گۆڕاوژن، ژیان، ئازادیدھۆکڤایرۆسی کۆرۆناقەزای دووبزشاسوار جەلال سەعیدویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکاپلەی گەرمینەورۆزباڵەکایەتیقازی محەممەدتۆڕی میدیاییی ڕووداوپارێزەرکەمال جەلال غەریبئایدیۆلۆجیکریستیانۆ ڕۆناڵدۆبانکی ئیسلامیمەتەڵترشەبارانسولەیمانگۆڕەپان و مەیدانسەحیحی موسلیمقەزای ڕانیەحاجیاوافیزیکڕێکەوتنامەی سایکس–پیکۆجافئاوێنەویلیام شێکسپیرئۆتیزممستەفا داداردەستپێککوردستانپارێزگای نەینەوادەستپەڕئەورووپاڤایرۆسی کۆمپیوتەرمەلا عەبدولکەریم مودەریسسەعید نوورسیسووریاکوردماکسدڵداردیموکراسیقەزای مێرگەسۆرپێشێلکردنی مافی لەبەرگرتنەوەھەوکردنی گوێی ناوەڕاستماونت ئاند بلاید🡆 More