Wiki Башҡорт

БашҡортостанБашҡортостан шәхестәреБашҡортостан ауылдары

300-ләп телдәге ирекле интернет энциклопедияның
башҡортса бүлегендә 63 587 мәҡәлә бар.

Уны төҙөүҙә һәр кем ҡатнаша ала.
Һеҙҙе лә берҙәм ирекмәндәр ғаиләһенә саҡырабыҙ!
Welcome to the Embassy! * Добро пожаловать в Посольство!
Порталдар

Фән
География
Тарих

Техника
Йәмғиәт
Ислам


Яңы портал: Башҡорт әҙәбиәте

Әүҙем порталдар: Башҡорт әҙәбиәте, Бөрйән, Салауат, Нуриман райондары
Баш Бит Һайланған мәҡәлә
Баш Бит
Рёкалағы рун яҙмалы таш, көнбайыш яғы

Рун — боронғо германдарҙың яҙмаһы. I—II быуаттарҙан алып XII быуаттар араһында — хәҙерге Дания, Швеция һәм Норвегияла, XXIII быуаттарҙаИсландия һәм Гренландияла, ә швед провинцияһы Даларнала XIX быуат башынаса ҡулланылған. Рундар (символдар) ташта, металда, ағаста, һөйәктә ырып, уйып яҙылған, уның үҙенсәлекле ҡырлы формаһы ырып яҙыуға көйләнгән.

Европа илдәрендә христиан дине ҡабул ителгәс, латин яҙмаһы рун яҙмаһын ҡыҫырыҡлап сығарған. «Рун» термины боронғо герман телендәге run («сер») тамырына бәйләп аңлатыла. Донъяла рун хәрефтәренән торған бөтәһе 5 000-ләп яҙыу табылған, шуларҙың иң ҙур өлөшө — Швецияла. Бынан тыш, Урта быуаттарҙағы Европала рун календарҙары булған.

Боронғо төркиҙәрҙең ҡырлап, мөйөшләп яҙылған алфавитын да рун тип йөрөтәләр.

↪ дауамы…:

Исемлек (121) | Үҙгәртеү

Баш Бит Яҡшы мәҡәлә
Баш Бит
Ҡулаев Мөхәмәтхан Сәхипгәрәй улы

Ҡулаев Мөхәмәтхан Сәхипгәрәй улы (7 февраль 1873 йыл1959 йыл) — Башҡорт милли хәрәкәте эшмәкәре, телсе, табип. Башҡорт Хөкүмәте Рәйесе (26.01.1919—03.1919). Беренсе донъя һәм граждандар һуғыштарында ҡатнашыусы. СССР-ҙың һаулыҡ һаҡлау отличнигы (1943).

Мөхәмәтхан Сәхипгәрәй улы (Мстислав Александрович) Ҡулаев 1873 йылдың 7 февралендә Ырымбур губернаһы Орск өйәҙе Үҫәргән улусының (хәҙерге Ырымбур өлкәһе Ҡыуандыҡ районы) Ейәнсура ауылында тыуған. Әсәһе Йәнифә Садыҡ ҡыҙы һәм атаһы Сәхипгәрәй Муса улы урта хәлле крәҫтиәндәре булғандар. Ҡартатаһы — Муса Торһонбай улы башҡорттарҙың үҙ ирке өсөн көрәштә ҡатнашып, ситтә йөрөп вафат була. Сығышы менән үҫәргән ырыуы башҡорттарынан.

Башта ауылдарындағы мәсет янындағы мәҙрәсәлә һәм рус-башҡорт мәктәбендә уҡый. Артабан 1886—1896 йылдарҙа Ырымбур гимназияһында белем ала һәм уны алтын миҙал менән тамамлай. 1896—1902 йылдарҙа Ҡазан Император университетының медицина факультетында «Башҡорт стипендияһы»на уҡый. Шул уҡ ваҡытта 1899—1900 йылдарҙа Ҡазан университеты эргәһендәге Археология, тарих һәм этнография йәмғиәтенең Өфө губернаһы Стәрлетамаҡ өйәҙенә, Ырымбур губернаһы Верхнеурал һәм Орск өйәҙҙәренә экспедицияларында ҡатнаша, башҡорт һәм татар йырҙарын, мәҡәлдәрен, әйтемдәрен, йомаҡтарын һәм әкиәттәрен йыя. Университетҡа тик христиандар ғына алынғас динен алмаштырырға мәжбүр була, һәм христиан динен алып Мстислав Александрович тип исемен үҙгәртергә ризалыҡ бирә. Башҡа мәғлүмәт буйынса, уҡыған осорҙа хәлле генә бер рус ҡыҙына өйләнер өсөн исемен һәм динен алыштыра, уларҙың өс ҡыҙы тыуа.

1902 йылда Ҡазан губернаһы Тәтеш өйәҙенең Кесе Ялсыҡай ауылының земство дауаханаһына табип итеп тәғәйенләнә. 1903—1913 йылдарҙа Ҡазандың Александровск ҡала дауаханаһында һәм башҡа һаулыҡ һаҡлау учреждениеларында эшләй.

1910 йылда медицина докторы дәрәжәһенә имтихандар тапшыра, әммә хеҙмәтен ваҡытында тамамлап өлгөрә алмай. 1913 йылда Варшава ҡалаһына эшкә күсерелә. 1914—1917 йылдарҙа Беренсе донъя һуғышында ҡатнаша, Көньяҡ-Көнбайыш фронтының 275-се запас ялан госпиталенең баш табибы булып хеҙмәт итә. 1917 йылда Ҡазанға ҡайтып Шамовск ҡала дауаханаһының терапевт бүлегендә өлкән ординатор булып эшләй.

Юныс Бикбов саҡырыуы буйынса Ырымбурға килә. 1918 йылдың авгусынан алып Башҡорт Хөкүмәтендә эшләй һәм башҡорт милли хәрәкәтенә ҡушылып китә. 1919 йылдың 26 ғинуарында хөкүмәт рәйесе һәм Башҡортостан хәрби-революцион комитеты ағзаһы итеп һайлана.

↪ дауамы…

Исемлек (111) | Үҙгәртеү

Баш БитСифатлы мәҡәлә, исемлектәр, порталдар

Һуңғы сифатлы мәҡәлә: Хәмит Зөбәйер Ҡушай.

Һуңғы һайланған исемлек: Нобель премияһын алған ҡатын-ҡыҙҙар исемлеге.

Һуңғы һайланған портал: Башҡортостан ауылдары.

Сифатлы мәҡәләләр (17) | Исемлектәр һәм порталдар (1, 1) | Үҙгәртеү

Аҙна рәсеме
Баш Бит
Ҡурайсы — ҡурайҙа уйнаусы башҡорт. Сергей Рыбаков рәсеме.

Үҙгәртеү | Архив

Бөгөн: 15 апрель ♦ Кисәге: 14 апрель ♦ Иртәгә: 16 апрельБарлыҡ көндәр

Баш Бит Байрамдар һәм иҫтәлекле даталар

    Баш Бит Халыҡ-ара
    Баш Бит Милли
    Баш Бит Һөнәри

15 апрель юбилярҙары

Ҡыҙыҡ мәғлүмәт
Баш Бит
Суфый сиңерткә
Баш Бит
Арал һыуының кәмеүе

Үҙгәртеү | Архив | Тәҡдим

Яңы мәҡәлә

Мәҡәлә оҫтаһы | Тиҙ башланғыс

Тел

🔥 Trending searches on Wiki Башҡорт:

АрхеологияМулдашев Эрнст Рифғәт улыХәбиров Фәрит Барый улыРИА НовостиГрейс КеллиНерознак Владимир ПетровичНепал телеОзеров Николай Николаевич (комментатор)HTMLДоткомдар ҡыуығыАрыҫлан петроглифтарыТунӘссәләмү ғәләйкүмПарфия батшалығыКесе Зонд утрауҙарыЫрымбур экспедицияһыНазар НәжмиСәждәСтронцийӘминев Әмир Мөхәмәт улыКөмөшГагарин Юрий АлексеевичСикһеҙлекЯпонияБолотАбдуллин Азат Хаммат улыИшҡолЕкатерина IIЮкараОгузоваНью-ЙоркИҫке ҠыйышҡыТәбиғәтСәнәғәт инҡилабыБиологияIShowSpeedҮрге СергеБашҡорт шәжәрәһеЛапы аралыИндонезияАдольф ГитлерИр енес ағзаһыРумынияНервы системаһыСамолётБашҡорт телеОттаваМуррей (йылға)Һуҙынҡы һәм тартынҡы өндәр5 февральПерсефонаСан-ФранцискоАвстрияла ЮНЕСКО-ның бөтә донъя мираҫы объекттарыҮтекКатолицизмБлаговещен районыГрузин телеСаушин Александр ЗахаровичИҫке БарятинҒәрәп яҙмаһы🡆 More