Wiki Afrikaans 2022: Tuisblad
AfrikaansVietnameseEnglish

Polinesië (afgelei van Grieks: πολύς polys vir "baie" en νῆσος nêsos vir "eiland", letterlik: "baie eilande") is 'n eilandgroep in die Stille Oseaan in die gebied Oseanië en lê tussen die Amerikas in die ooste, Asië in die noordweste en Australië in die suidweste. Polinesië beslaan 'n oppervlakte van 50 miljoen km² en het 'n bevolking van sowat tien miljoen. Polinesië lê in die Polinesiese Driehoek met die drie hoekpunte Hawaii in die noorde, Paaseiland in die ooste en Nieu-Seeland in die weste. Melanesië, Mikronesië en Polinesië vorm saam Oseanië.[1]

Polinesië se geografiese omvang
Ligging van Polinesië
Kaart van Polinesië
Die Polinesiese Driehoek met Hawaii, Rapa Nui (Paaseiland) en Nieu-Seeland as hoekpunte
Migrasie van die Polinesiese volke vanaf Taiwan tot die Polinesiese Driehoek
Lande en gebiede van Polinesië:

   Onafhanklike lande

   Afhanklike gebiede

Die streek bevat vier onafhanklike eilandnasies: Nieu-Seeland, Samoa, Tonga en Tuvalu. Nieu-Seeland is volgens beide oppervlakte en bevolking die grootste land in Polinesië en beslaan sowat 90% van Polinesië se landoppervlakte. Die grootste eilande van Polinesië is Nieu-Seeland se twee hoofeilande Noordeiland en Suideiland, asook Hawaii, die hoofeiland van die gelyknamige Amerikaanse deelstaat.

Die term Polinesië (in Frans: Polynésie) is in 1832 vir die eerste keer deur Jules Dumont d'Urville gebruik om in etniese en geografiese opsig na 'n eilandgroep te verwys wie se inwoners, volgens hom, van dié van Melanesië en Mikronesië verskil. Die onderskeiding is later as foutief bewys, aangesien al drie gebiede deur inheemse Austronesiese volke bewoon word wat Austronesiese tale besig. Die subgroep wat in Polinesië gepraat word, word Polinesiese tale genoem.

LiggingVlagLandHoofstadOppervlakte (km²)Bevolking
LocationAmericanSamoa.pngFlag of American Samoa.svgAmerikaans-Samoa
(Verenigde State)
Pago Pago19965 628
LocationBakerIsland.pngBaker-eiland
(Verenigde State)
1,64
LocationCookIslands.pngFlag of the Cook Islands.svgCookeilande
(Nieu-Seeland)
Avarua24019 569
Location French Polynesia.pngFlag of French Polynesia.svgFrans-Polinesië
(Frankryk)
Papeete4 167259 706
LocationHawaii.pngFlag of Hawaii.svgHawaii
(Verenigde State)
Honolulu16 6491 360 301
LocationHowlandIsland.pngHowland-eiland
(Verenigde State)
1,84
LocationJarvisIsland.pngJarvis-eiland
(Verenigde State)
4,5
LocationJohnstonAtoll.pngFlag of Johnston Atoll (local).svgJohnston-atol
(Verenigde State)
2,67
Orthographic projection over Kingman Reef.pngKingman-rif
(Verenigde State)
60
Orthographic projection centred over midway.pngFlag of the Midway Islands (local).svgMidway-atol
(Verenigde State)
6,23
LocationNewZealand.pngFlag of New Zealand.svgNieu-SeelandWellington268 6804 383 000
LocationNiue.pngFlag of Niue.svgNiue
(Nieu-Seeland)
Alofi2601 398
LocationEasterisland.pngFlag of Rapa Nui, Chile.svgPaaseiland
(Chili)
Hanga Roa163,64 888
LocationPalmyraAtoll.PNGFlag of Palmyra Atoll (local).svgPalmyra-atol
(Verenigde State)
3,9
PitcairnLocatie.pngFlag of the Pitcairn Islands.svgPitcairneilande
(Verenigde Koninkryk)
Adamstown4750
LocationSamoa.pngFlag of Samoa.svgSamoaApia2 831179 000
LocationTokelau.pngFlag of Tokelau.svgTokelau
(Nieu-Seeland)
101 416
LocationTonga.pngFlag of Tonga.svgTongaNukuʻalofa748104 000
LocationTuvalu.pngFlag of Tuvalu.svgTuvaluFunafuti2612 373
LocationWallisAndFutuna.pngFlag of Wallis and Futuna.svgWallis en Futuna
(Frankryk)
Matāʻutu27413 445

Sien ook

Verwysings

  1. (en) "Oceania". 2005. The Columbia Encyclopedia, 6de uitgawe. Columbia University Press.

Verdere leesstof

  • (en) Kirch, Patrick Vinton (2001). On the Road of the Winds: An Archaeological History of the Pacific Islands Before European Contact. University of California Press. ISBN 978-0-520-92896-1.AS1-onderhoud: ref=harv (link)
  • (en) Lal, Brij V.; Fortune, Kate (2000). The Pacific Islands: An Encyclopedia. University of Hawaii Press. ISBN 978-0-8248-2265-1.AS1-onderhoud: ref=harv (link)

Eksterne skakels

Gebiede van die Wêreld

 

Afrika

Noord (Midde-Ooste)  · Suid van die Sahara (Sentraal · Suider · Wes · Oos)

 

Amerikas

Noord · Sentraal · Karibiese Gebied) · Suid · Latyns

 

Asië

Sentraal · Oos · Noord-Asië (Verre-Ooste) · Suid (Indiese subkontinent) · Suidoos · Suidwes (Midde-Ooste)  · Wes

 

Europa

Sentraal · Noord · Suid · Wes · Oos

 

Oseanië

Australasië (Australië · Seeland) · Melanesië · Mikronesië · Polinesië

 

Poolgebiede

Arktika · Antarktika

 

Oseane

Arktiese · Atlantiese · Indiese · Stille · Suidelike

 

Seë

Oorsig van Seë

Sien ook Kontinente van die wêreld